Fiat 126p - to było święte auto. Nie można było w nim zgrzeszyć? Bzdura

Dariusz Chajewski
Dariusz Chajewski

Wideo

Dodaj komentarz:
Udostępnij:
Druga połowa września „historycznie” stoi pod znakiem kultowego malucha 18 września 1975 z nowo zainstalowanych linii produkcyjnych tyskiego Zakładu nr 2 FSM zjechały pierwsze fiaty 126p. Dokładnie 22 września 2000 r, w samo południe, z linii produkcyjnej bielskiego zakładu Fiat Auto Poland zjechał ostatni Fiat 126p Maluch z limitowanej serii 1000 sztuk o nazwie "Happy End" w kolorze żółtym...

Zaraz, zaraz… Jednak to niedokładnie tak było. Pierwszy egzemplarz zmontowany jeszcze z oryginalnych, włoskich części, w zakładach dawnej Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej, zjechał z taśmy 6 czerwca 1973 roku. Oficjalna premiera miała miejsce, a jakże, 22 lipca tego roku. Jednak pierwsze naprawdę polskie maluchu zjeżdżały z Taśmy produkcyjnej w Tychach od 22 września 1975 roku.

Miłość i pożądanie

- Obywatele powinni myśleć o pracy, a nie o wypoczynku. A jeśli już muszą gdziekolwiek jeździć, to do tego są autobusy Państwowej Komunikacji Samochodowej i pociągi Polskich Kolei Państwowych - grzmiał pełen wściekłości Władysław Gomułka, pierwszy sekretarz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, podczas roboczej wizyty na Górnym Śląsku tuż przed V Zjazdem PZPR, który odbył się w listopadzie 1968 r. I dodawał wzburzony:

- Nie myślcie, towarzysze, o żadnym innym samochodzie, nawet własnej konstrukcji i produkowanym w oparciu o własne opracowania technologiczne.

„Dla wszystkich było jasne, że nie chodziło o nową wersję syreny 110, której projekt opracowywano od kilku lat. Nie miało to sensu, konstrukcja bowiem opierała się na podwoziu i układach jezdnych dotychczasowego modelu, czyli na przestarzałej technologii. Zmiany dotyczyły głównie kształtu nadwozia. W tej sytuacji było zrozumiałe, że chodzi o zupełnie nowe auto. Polscy konstruktorzy nie byli w stanie opracować go w krótkim czasie. A zatem pozostawało tylko kupienie licencji. (...) Głównym warunkiem, jaki stawiała Polska, była spłata licencji gotowymi autami albo chociaż podzespołami” - pisze Przemysław Semczuk w książce „Maluch biografia”.

Chętnych do zrobienia interesu z Polakami było kilku - Renault, Citroën, Volkswagen, Ford, Toyota i Fiat. Ale z różnych przyczyn (np. bariery cenowej w przypadku oferty Francuzów czy językowej oraz odległości w przypadku Japończyków) warunki przedstawione przez Włochów okazały się najlepsze.

Włoska robota

A wszystko zapoczątkował kontrakt "O współpracy przemysłowej i licencyjnej na samochód małolitrażowy 126" podpisany z Fiatem w 1971 roku. To miał być samochód z tylnym napędem, dwucylindrowym silnikiem o pojemności 594 cm, maksymalnej mocy 23 KM, czteroosobowym i dwudrzwiowym nadwoziem. Wielokrotnie później zmieniano jego wnętrze, ale sylwetka pozostała.

Zmieniła się też pierwotnie cena z 69 tys. zł (równowartość 20 średnich pensji). Na giełdzie płacono za niego nawet drugie tyle. „Telewizor, meble, mały Fiat, oto marzeń szczyt..." śpiewał Grzegorz Markowski, z grupą Perfekt.

Maluch zawsze wzbudzał emocji. Był krytykowany, wyśmiewany, ale bardzo pożądany. Ks. Jan Twardowski, poeta, pisał, że "Trudniej kochać bliźniego niż małego Fiata". Dla wielu był pierwszym samochodem w życiu. Za jego kierownicą kilka pokoleń kierowców pokonywało pierwsze kilometry. Stąd wielki sentyment. Co bardziej złośliwi mówili, że jego kontrolowana strefa zgniotu kończy się tak, jak w Mercedesie - na silniku. Tyle tylko, że Maluch silnik miał z tyłu. Osiąga największą prędkość podczas holowania go oraz spadania z urwiska...

Pradziadek z Włoch

Protoplastą Fiata 126p była myszka, czyli toppolino. Aleksander Sowa w książce "Mały wielki samochód" pisze, że Fabbrica ltaliana Automobili Torino, czyli FIAT opracował pod okiem Dante Giacosa i rozpoczął produkcję samochodu, który był z założenia pradziadkiem Fiata 126. Toppolino wyjechał po raz pierwszy na drogę w 1934 roku. Osiągnął "imponującą" szybkość maksymalną 82 km/h.

Niezwykła kolekcja maluchów. Oto świątynia Fiata 126p

W początkowej fazie produkcji Fiat 126 odziedziczył kilka elementów z toppolino 500 - przednie fotele, kierownicę, lampy, reflektory i kierunkowskazy. Jednak zewnętrznie prezentował się o wiele nowocześniej. Nasz maluch, zgodnie z założeniami, miał być też nieduży, prosty w obsłudze, tani w eksploatacji, a jednocześnie pojemny - czteroosobowy. I taki był. W wersji bez zderzaków mieści się do windy - to żart, oczywiście. Ale to, że często do jego odpalenia przydawał się kij to już prawda.

Znaki szczególne: awaryjność i prostota

Jak się zepsuje, to można go wziąć pod pachę i zanieść do najbliższego kowala... A już bez żartu - lubił się psuć, dlatego prosta konstrukcja była jego ogromną zaletą. Przy pomocy młotka można go było naprawić na ulicy. Gdy zerwał się pasek klinowy, żona poświęcała rajstopy i jechało się dalej. Zimą najpewniej zapalał "na pych". Sprawniejsi kierowcy potrafili to zrobić nawet samodzielnie.

Dzięki prostej konstrukcji Maluch był samochodem najczęściej ulepszanym, przez samych kierowców. Nie tylko przyciemniali szyby folią, albo zakładali w nich firanki. Podnosili moc silnika, na potrzeby sportu motorowego nawet do 40-45 KM, kosztem żywotności.

W fabryce pierwszą modernizację Maluch przeszedł w 1977 roku - zwiększono pojemność silnika do 652 ccm i go wyciszono. W układzie hamulcowym powiększono średnicę bębnów. Od 1982 roku produkowano bardziej ekonomiczną wersje silnika 650. Cztery lata później dokonano liftingu podwozia. W 1996 roku pojawił się katalizator, a w 1999 - zagłówki dla pasażerów siedzących z tyłu. Powstało wiele prototypów na bazie podstawowej konstrukcji. Maluch był w wersji cabrio, kombi, pick-up. Był też tzw. LPT czyli "Lekki Pojazd Terenowy" do zastosowań wojskowych. Istniała jego wersja na gąsienicach i amfibia. Wyglądał trochę jak z filmu z cyklu o Panu Samochodziku.

Zagraniczne wojaże

W latach 1985-1989 wyeksportowano do Chin ponad 23 tys. Maluchów, które w wielu miastach służyły za taksówki. W 1988 roku 14 tys. fiacików popłynęło na podbój Australii i Kuby. 22 września 2000 r., w samo południe, z linii produkcyjnej bielskiego zakładu Fiat Auto Poland zjechał ostatni Fiat 126 Maluch z limitowanej serii 1000 sztuk o nazwie "Happy End" w kolorze żółtym.
Samochód ten trafił do Muzeum Fiata w Turynie, a jeden z ostatnich egzemplarzy także do Muzeum Techniki w Warszawie. Łącznie wyprodukowano w Polsce ponad 3,3 mln Fiatów 126.

Fiat 126p - to było święte auto. Nie można było w nim zgrzeszyć? Bzdura

Maluch zawsze wzbudzał emocje

Był krytykowany, wyśmiewany, ale bardzo pożądany. Ks. Jan Twardowski, poeta, pisał, że „Trudniej kochać bliźniego niż małego Fiata”. Dla wielu był pierwszym samochodem w życiu. Za jego kierownicą kilka pokoleń kierowców pokonywało pierwsze kilometry. Stąd wielki sentyment. Co bardziej złośliwi mówili, że jego kontrolowana strefa zgniotu kończy się tak, jak w Mercedesie - na silniku. Tyle tylko, że Maluch silnik miał z tyłu. Osiąga największą prędkość podczas holowania go oraz spadania z urwiska. Na dodatek maluch miał być świętym autem - jedynym, w którym nie można grzeszyć. Praktycy szybko udowodnili, ze nic bardziej błędnego. Mial także być autem najcichszym, gdyż jadący kolanami zatykał sobie uszy... Tom Hanks zachwycony Wydawało się, że to już koniec. A jednak. Na maluchy polują hipsterzy i kolekcjonerzy, a ostatnio samochodzik w prezencie dostał sam Tom Hanks. Podobno był zachwycony.

Kochają go mimo licznych wad. Podczas zlotu fanów "maluchów" było głośno i wesoło

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie