Ile osób zginęło w katastrofie kolejowej 30 stycznia 1945? Jest nowy numer Nadwarciańskiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego

Jarosław Miłkowski
Jarosław Miłkowski
"Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny" jest dostępny w siedzibie Archiwum Państwowego przy ul. Mościckiego 7.
"Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny" jest dostępny w siedzibie Archiwum Państwowego przy ul. Mościckiego 7. Jarosław Miłkowski
Kim był Jakub z Paradyża, ilu mieliśmy Sprawiedliwych wśród Narodów Świata i jak doszło do największej katastrofy kolejowej na Wieprzycach? To tylko część z tematów „Nadwarciańskiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego”. Właśnie ukazał się jego nowy numer.

„Nadwarciański Rocznik Historyczno-Archiwalny” to rzecz, która zainteresuje chyba każdego miłośnika Gorzowa czy okolicy.
- W każdym kolejnym tomie jest porcja wiedzy o mieście, o regionie, o różnych aspektach życia. Wielu rzeczy nigdzie się nie znajdzie, tylko właśnie u nas. Niektóra wiedza to odkrycia tylko naszych autorów - mówi nam Dariusz Rymar, dyrektor Archiwum Państwowego. Właśnie wydało ono już 29. odsłonę „Rocznika”, a kilka dni temu odbyło się spotkanie promujące najnowszy numer. Co można w nim wyczytać? Choćby historię gorzowskich Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

- Proszę zobaczyć, jak nasze społeczeństwo jest bogate i na jakich ciekawych ziemiach żyjemy - mówi Weronika Kurjanowicz. Wraz z Heleną Tobiasz przedstawiła w „Roczniku” czworga nieżyjących gorzowian, którzy ratowali Żydów w czasie II wojny światowej. To Michał Czuba, Danuta Czubek, Weronika Szarek i Maria Wolfram. Cała czwórka jest pochowana na cmentarzu przy ul. Żwirowej.

Jak zaczynała się przyjaźń?

Wśród prawie trzydziestu materiałów w liczącym 594 strony „Roczniku” jest też tekst Henryka Macieja Woźniaka, byłego prezydenta Gorzowa. Opisuje on okoliczności powstania Dnia Pamięci i Pojednania. Obchodzi się go w Gorzowie od 1995 roku. związany on jest z wydarzeniami, do których doszło w mieście 30 stycznia 1945. Wtedy to do ówczesnego niemieckiego Landsberga wkroczyły wojska 5. Armii Uderzeniowej pod wodzą gen. płk. Nikołaja Bierzarina. Przez pół wieku mówiło się o tamtych wydarzeniach - oczywiście błędnie - „wyzwolenie Gorzowa”. W pierwszej połowie lat 90. doszło jednak do szerszych kontaktów pomiędzy Niemcami a gorzowianami (m.in. podpisany został dokument o przyjaźni z Herfordem). W efekcie 50. rocznicę wydarzeń z końca wojny postanowiono uczcić w zupełnie nowej formule, a jednym z elementów było nabożeństwo ekumeniczne, które 29 stycznia 1995 odbyło się w Białym Kościółku (w czasach protestanckich był to kościół Zgody).
- Niektórzy poczuli się urażeni, że nie ma już świętowania „wyzwolenia Gorzowa”. Idea przyjaźni się rozwijała. Dzięki niej mamy odremontowaną fontannę Pauckscha czy postawiony Dzwon Pokoju na placu Grunwaldzkim - mówi H.M. Woźniak.

To była największa katastrofa kolejowa

Historię z końca wojny można poznać w „Roczniku” także w tekście przedrukowanym z niemieckiego „Heimatblatt”. To wspomnienia niemieckiego kolejarza A. Berenta, który opisuje katastrofę kolejową z 30 stycznia 1945. Pomiędzy stacjami na Wieprzycach i w Łupowie doszło do zderzenia lokomotyw z pociągiem ewakuacyjnym. Zginęło 21 osób, a cztery zostały ranne. Była to największa katastrofa kolejowa w naszym regionie.

Kiedy żył Jakub z Paradyża?

To nie koniec ciekawych tekstów. Znany dziennikarz i regionalista Jerzy Zysnarski postanowił bowiem przyjrzeć się postaci Jakuba z Paradyża, czyli mnicha, który jest patronem gorzowskiej akademii. Zysnarski zauważył, że polskie publikacje dotyczące zakonnika mają zupełnie inne daty urodzin i śmierci Jakuba z Paradyża niż podają źródła w innych częściach Europy. Polskie źródła podają, że żył on w latach 1380-1464, zagraniczne - że w latach 1381-1465.

Ty też możesz być autorem

- „Rocznik” będzie ukazywał się tak długo, jak długo będą chętni do pisania - mówi Dariusz Rymar. A jednym z autorów „Nadwarciańskiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego” może być każdy mieszkaniec. O czym można do tego czasopisma napisać?
- Chętnie drukujemy wspomnienia, każdego rodzaju. Bardzo ciekawe byłyby wspomnienia z pracy w Stilonie, wspomnienia z lat 80., ze stanu wojennego. Brakuje też wspomnień z lat 90., mówiących o tym, jak ludzie tracili pracę - mówi dyrektor archiwum. Jeśli je spiszecie i przyniesiecie czy wyślecie do Archiwum Państwowego w Gorzowie, nie jest wykluczone, że trafią do kolejnego numeru „Rocznika”. Wydany ostatnio numer można dostać w siedzibie archiwum przy ul. Mościckiego 7.

Czytaj również:
Gorzów. Katedra w końcu doczekała się książki. Można ją zdobyć w Archiwum Państwowym

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

kup teraz

ONLYBIO

Szampon balansujący 50ml

Szampon balansujący Hair in Balance by Onlybio w m…

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Rypacz Szampon intensywnie oczyszczający 400ml

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Szampon ochładzający kolor włosów 400ml

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Peeling do skóry głowy 125 ml

Peeling do skóry głowy Hair Balance by ONLYBIO ocz…

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Szampon balansujący 400 ml

Szampon balansujący Hair Balance by ONLYBIO dedyko…

Poprzednia najniższa cena: 22,99 zł22,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Wystawa "Biczowani" w galerii ORAC

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na gazetalubuska.pl Gazeta Lubuska
Dodaj ogłoszenie