Jak się zostaje „dzbanem” osobiście i zbiorowo…

Iwona Zielińska
Iwona Zielińska, redaktor naczelna
Iwona Zielińska, redaktor naczelna
Od kilku dni po świecie mediów, portali społecznościowych krąży stare słowo w nowej odsłonie. Blisko 70 letnia, poważna i powszechnie szanowana instytucja Polskie Wydawnictwo Naukowe – od kilku lat organizuje plebiscyt na „ Młodzieżowe Słowo Roku”. Główny cel, to pokazanie jak zmienia się język polski. Chodzi słowotwórstwo młodych internatów.

W tym roku bezapelacyjnie wygrało słowo „dzban”. W plebiscycie wzięło udział, aż 10 tysięcy osób. Co oznacza to miłe dla ucha i dźwięczne słowo w internetowym slangu? Otóż kogoś niepoważnego, błazna, niemądrego, głupiego, bo z próżnego i Salomon nie naleje… I fajnie, bo zamiast mówić do kogoś mówić ty głupku, pustaku, buraku, wieśniaku ( a tony tego znajdziemy w internetowych komentarzach) możemy mówić: „Ty dzbanie” lub bardziej pieszczotliwie „Ty dzbanku”. Swoje negatywne emocje wyrazimy, a obrażony nie poczuje się obrażony. Gorzej będzie, gdy ktoś zostanie „głupim dzbanem”, dla podkreślenia pustego dźwięku słowa „dzban”.

Do tej pory, jak twierdzą najmądrzejsi profesorowie, w naszym języku było 5 przekleństw głównych, a ponad 300 pozostałych to tylko ich rozwinięcia. Ale jak widać nasza kreatywność w tym temacie nie jest do zatrzymania. Badania sprzed kilku lat pokazały, że na 10 Polaków 8 nagminnie używa przekleństw. Głównie to mężczyźni i męska młodzież. Według moich prywatnych obserwacji nie tylko oni.
„Dzbanem” można zostać prywatnie i osobiście, bądź zbiorowo, jako grupa społeczna lub branżowa. Ja na przykład ostatnio zostałam „gópkiem”. Nie poprawiać! Pojechałam na spotkanie na uniwersytecie i musiałam zaparkować. Znalazłam miejsce, bez żadnych znaków zakazu, nakazu, informacji poziomych czy pionowych. Gdy po spotkaniu wróciłam do samochodu na szybie miałam przyklejoną kartkę z napisem „gópek!”. Obok stał duży kontener na śmieci. Panowie wywoziciele śmieci następnym razem proszę albo o „głupka”, albo o „dzban”. A najlepiej o informację „Nie parkować”.

Wczoraj na jednej ze stacji benzynowych pewna pani krzyczała, stojąc przed dotykowym automatem na kawę. - Głupków z nas robią! Kiedyś był jeden przycisk i kawa leciała. Dziś zanim człowiek doczyta, co ma nacisnąć, to już się zdenerwował, a kawa i tak jest jak lura. Jak by interesująco było, gdyby pani krzyczała „Dzbany z nas robią!”.

Częściej jednak niż prywatnie i osobiście zostaje się głupkiem zbiorowym. Zdarza się to w różnych sytuacjach. Najświeższe przykłady z ostatnich dwóch miesięcy. 60 dni temu, jak grom z jasnego nieba uderzyła w nas informacja, że wicewojewoda Robert Paluch, decyzją premiera i wojewody, a więc pewnie wszystko było sprawdzone i przemyślane, przestaje pełnić zaszczytną funkcję. Rozgorzała dyskusja i domysły. Obiecano Lubuszanom wyjaśnienia po wyborach i… Cisza. Z pana wicewojewody zrobiono „dzbanek”, ale i z nas wszystkich także.

Podobnie rzecz się miała, zaraz po wyborach, w trakcie budowania władzy w samorządzie województwa. Przed wyborami każda ze stron, kandydujących do władania naszą lokalną przyszłością, miała usta pełne frazesów o demokracji, czystości intencji i szanowania decyzji wyborców. Zaraz po negocjacje i układy partyjne wzięły górę. Dzwonili i pisali do nas wzburzeni wyborcy: - Idiotów z nas robią, dlaczego nie ci, na których oddaliśmy największą ilość głosów mają rządzić. Tylko wyłażą z mroków jakieś postacie, których czas już przeminął. Po co te całe wybory, jak i tak najważniejsze decyzje zapadać będą według partyjnego widzi mi się, według zasady, że nam się należy najwięcej.
I tak człowiek staje się zbiorowym „dzbanem”.

Zobacz też: Szczurowa stworzyła słownik własnej gwary

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3