Międzyrzecz był 11 lat temu na ustach całej Polski: w kościele natrafiono na polichromie z XVI wieku

Dariusz Brożek
Polichromie zabezpieczają konserwatorzy, którzy ostatnio prowadzili podobne prace w zabytkowym kompleksie klasztornym w Paradyżu. Fot. Dariusz Brożek
W trakcie prac konserwatorskich w kościele pw. Św. Jana Chrzciciela odsłonięto malowidła ścienne z 1545 r. - Odkrycie ma kapitalne znaczenia dla nauki. Prezbiterium jest o sto lat starsze, niż sądziliśmy - mówi Ryszard Patorski z miejscowego muzeum.

Materiał ukazał się w GL w 2009 r. Dziś go przypominamy!

Freski odkrył międzyrzecki konserwator Roman Kasprowicz podczas renowacji prezbiterium.

- Przedstawiają scenę ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Widać wyraźnie postaci Matki Bożej i Jana Ewangelisty. Oraz miedzianego węża, który uzdrawia ludzi pokąsanych przez inne węże - mówi proboszcz parafii pw. Św. Jana Chrzciciela ks. Marek Walczak, który jest dziekanem dekanatu pszczewskiego.

Malowidła zabezpieczają fachowcy, którzy specjalizują się w konserwacji zabytków sakralnych. - Z tego okresu zachowało się niewiele polichromii - mówi Marlena Koczorowska z pracowni konserwatorskiej Monument Servis.

Bezpośredni nadzór nad pracami sprawuje Barbara Bielenis-Kopeć, wojewódzki konserwator zabytków. Nie ukrywa, że to sensacyjne odkrycie. - Nie spodziewaliśmy się tego - zaznacza.

Renesansowa metryka

Polichromie zabezpieczają konserwatorzy, którzy ostatnio prowadzili podobne prace w zabytkowym kompleksie klasztornym w Paradyżu.
Polichromie zabezpieczają konserwatorzy, którzy ostatnio prowadzili podobne prace w zabytkowym kompleksie klasztornym w Paradyżu. Fot. Dariusz Brożek

- To ważne odkrycie w skali całego kraju. Polichromie mają prawie 500 lat, ale są dobrze zachowane - zaznacza Marlena Koczorowska z pracowni konserwatorskiej Monument Servis.
(fot. Fot. Dariusz Brożek)

O epokowym znaczeniu odkrycia przekonany jest znawca historii Międzyrzecza Ryszard Patorski z miejscowego muzeum.

- W żadnych ze źródeł nie ma ani słowa o tych freskach. Ich odkrycie zweryfikowało naszą wiedzę na temat dziejów kościoła. Wybudowano go wprawdzie pod koniec XV wieku, jednak do tej pory sądzono, że prezbiterium dobudowano dopiero w XVII wieku. Teraz wiemy, że jest co najmniej o sto lat starsze - zaznacza.

Przy freskach namalowano datę 1545. To dowód na renesansową metrykę prezbiterium i jednocześnie pierwszy ślad prowadzący do fundatora. Kolejnym jest herb Jastrzębiec.

- W tym czasie starostą międzyrzeckim był Wawrzyniec Myszkowski herbu Jastrzebiec. To on był fundatorem fresków. I nie należy się temu dziwić, gdyż starostowie z urzędu opiekowali się kościołami. Mianowali nawet proboszczów - mówi.

Ojciec fundator, syn renegat

Freski przedstawiaja m.in. scene ukrzyzowania Jezusa Chrystusa. Widać na nich postaci Matki Bożej i Jana Ewangelisty.
(fot. Fot. Dariusz Brożek)

Budowę gotyckiej fary ukończono w 1479 r. Potem kilka razy była jednak przebudowywana. Pierwszy raz po 1520 r., kiedy Międzyrzecz został spalone przez brandenburskich najemników. - Podczas ataku na miasto zniszczeniu uległ strop świątyni. Teraz mamy dowód, że w trakcie remontu dobudowano też prezbiterium - zaznacza Patorski.

Przez blisko 500 następnych lat renesansowe freski pokryło kilka warstw tynku. Pierwszy raz zostały zamalowane już w drugiej połowie XVI w. W 1556 r. syn fundatora starosta Stanisław Myszkowski przeszedł na luteranizm i przekazał świątynię swym braciom w wierze, którzy prawdopodobnie otynkowali jej wewnętrzne ściany.

- W 1604 roku dzięki staraniom ówczesnego starosty Jana Zamoyskiego i biskupa poznańskiego Stanisława Goślickiego kościół został przywrócony katolikom - opowiada R. Patorski.

Parafia liczy na Brukselę

Na wstępne prace konserwatorskie, badania i zabezpieczenie malowideł wojewódzki urząd ochrony zabytków przeznaczył 30 tys. zł. Koszt ich odrestaurowania będzie jednak znacznie wyższy. Freski pokrywają ściany i strop prezbiterium. To około 400 m. kw. A renowacja jednego metra może kosztować nawet kilka tysięcy złotych. Czy parafia poradzi sobie z takim wyzwaniem?

- Liczymy na dalszą pomoc służb konserwatorskich oraz Urzędu Marszałkowskiego. Będziemy się ubiegać o pieniądze z Unii Europejskiej. Polichromie są zbyt cenne, żeby ponownie je ukrywać pod kolejną warstwą farb - zaznacza ks. M. Walczak.

FARA Z ŚREDNIOWIECZNĄ METRYKĄ

Gotycka fara pw. Św. Jana Chrzciciela to najstarszy zabytek w mieście. Wybudowana została w 1479 r. Pięć lat wcześniej poprzedni kościół został zniszczony przez wojska króla Węgier Macieja Korwina i księcia żagańskiego Jana II Szalonego, które spaliły miasto i zdobyły zamek. W 1556 r. ówczesny starosta Stanisław Myszkowski przekazał ją protestantom. Katolikom przywrócona została w 1604 r. przez kolejnego starostę Jana Zamoyskiego, który zasłynął jako kanclerz i hetman wielki koronny. Zdobiąca ją charakterystyczna dzwonnica z drewna wybudowana została dopiero 1835 r. Zastąpiła drewnianą wieżę, która stała obok kościoła i spłonęła w 1824 r.

Uczniowie zlekceważyli egzamin?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3