Mieszkańcy Trzciela i historycy napisali monografię miasta

Dariusz Brożek 095 742 16 83 dbrozek@gazetalubuska.pl
Międzyrzecki archeolog Tadeusz Łaszkiewicz (z lewej) opisał swoje badania w Trzcielu. Podczas spotkania autorskiego rozmawiał o nich z przewodniczącym rady miejskiej Tomaszem Janeczkiem. fot. Dariusz Brożek
Kilkudziesieciu trzcielan przyszło na spotkanie, podczas którego dr Marceli Tureczek promował książkę ,,Trzciel - studia z dziejów miasta''.

Monografia jest świątecznym prezentem dla mieszkańców, którzy pasjonują się historią Trzciela i okolic. Wydała ją miejscowa biblioteka z okazji 550 rocznicy posiadania przez Trzciel praw miejskich. Data budzi jednak sporo kontrowersji.

- Nie wiemy, kiedy Trzciel otrzymał przywilej miejski. Opieramy się na zapisie Jana Długosza, który odnotował w swej kronice, że w 1458 roku Trzciel wystawił dwóch zbrojnych na wojnę z Krzyżakami. Taki obowiązek miały wtedy miasta. To pierwszy dokument potwierdzający posiadanie praw miejskich, choć nie można wykluczyć, że Trzciel zdobyj je już znacznie wcześniej. Musimy jednak opierać się na faktach, a nie na domysłach - mówi dr Marceli Tureczek z Uniwersytetu Zielonogórskiego, który kierował zespołem redakcyjnym pracującym nad monografią.

Autorami poszczególnych rozdziałów są naukowcy i regionaliści z Zielonej Góry. M.in. Wojciech Strzyżewski, Bogusław Mykietów, Joachim Benyskiewicz, Andrzej Kirmiel i M. Tureczek. O wynikach badań archeologicznych w Trzcielu pisze międzyrzecki archeolog Tadeusz Łaszkiewicz, natomiast pierwsze powojenne lata opisali trzcielanie; Halina Suchora, Izabella Świerzko, Alfons Jadwiżak, Jan Kaczmarek i Tadeusz Kardasz. O zajęciu miasta przez czerwonoarmistów w styczniu 1945 r. opowiada Leon Migdałek.

- W pałacu Fishera znajdował się niemiecki sztab. Budynek był chyba zaminowany, gdyż wyleciał w powietrzu, kiedy trafił w niego rosyjski pocisk. Wszyscy Niemcy zginęli. A z nimi Ukrainki, które tam służyły - wspomina.

Komput z wierszem

Historycy zaznaczają, że równie dramatyczne były wydarzenia z czasów wojen polsko-szwedzkich z połowy XVII w. Szwedzi spalili na stosie katolickiego proboszcza, zniszczyli miasto. Razem z ratuszem spłonęły księgi miejskie, dlatego w 1656 r. burmistrz postanowił odtworzyć tzw. komput, czyli wykaz mieszczan. Dokument przetrwał kolejne pożogi, dziś znajduje się w gorzowskim archiwum. W 1784 r. ówczesny pisarz miejski Marcin Heydrowski opatrzył wykaz swoim wierszem. Czytamy w nim m.in;

Więc życzę, aby zawsze Trzcielanie tak żyli.
Aby Boga i Zwierzchność i Prawo swe czcili.

W latach 1728-32 w Trzcielu mieszkała znana poetka Anna Luiza Karsch nazywana później niemiecką Safoną. W swych wierszach opiewała Fryderyka Wielkiego, brylowała na berlińskim dworze, dla Trzciela zasłużyła się fundując wyposażenie jednego z kościołów.

Szmuglowali gęsi i jaja

Międzyrzecki archeolog Tadeusz Łaszkiewicz (z lewej) opisał swoje badania w Trzcielu. Podczas spotkania autorskiego rozmawiał o nich z przewodniczącym rady miejskiej Tomaszem Janeczkiem.
(fot. fot. Dariusz Brożek)

M. Tureczek zaznacza, że w br, przypadają dwie inne ważne dla miasta rocznice. W 1888 r. połączono nowy i stary Trzciel w jeden organizm miejski, a w 1938 r. August Menzel napisał pierwszą książkę o jego historii. - Monografii nigdy nie wydano, ale dzięki byłym mieszkańcom dotarliśmy do maszynopisu. To interesująca lektura - zaznacza M. Tureczek.

Po pierwszej wojnie Trzciel przecięła polsko-niemiecka granica. Podzieliła gospodarstwa, a nawet domy, których wschodnia część znalazła się w Polsce, a zachodnia w Niemczech. Sprzyjało to rozwojowi przemytu. Miasto uchodziło wówczas za stolicę szmuglerów. Polacy pędzili przez granicę stada gęsi i przenosili mięso, jaja i słoninę, Niemcy przemycali na wschód kamienie do zapalniczek i żyletki.

- Teraz w tym miejscu też biegnie granica, ale między Lubuskiem i Wielkopolską - mówią mieszkańcy.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3