Nysa dzieli - Nysa łączy, czyli Gubin i Guben świętują

Leszek Kalinowski
Współczesny Gubin nie przypomina tego, który znamy z przedwojennych zdjęć
Współczesny Gubin nie przypomina tego, który znamy z przedwojennych zdjęć
Dziś stanowią dwa miasta, leżące po obu stronach Nysy. Ba, to dwa państwa. Ale większość ze swej 775-letniej historii miejscowość nie była podzielona. Zmieniało się tylko panowanie władców na nią

O tym, że życie nad Nysą toczyło się praktycznie od zawsze, świadczą różne legendy i teorie. Historia Gubina jako miasta zaczyna się jednak od 1 czerwca 1235 roku, kiedy to w Lipsku margrabia Miśni Henryk Ilustris Dostojny nadał Gubinowi prawa miejskie. Z wcześniej znanych nam dat warto wymienić rok 963. Wówczas margrabia niemiecki Gero II zajął Łużyce. 39 lat później przeszły one pod panowanie Bolesława Chrobrego. Już w XII wieku sprowadzono do miasta winną latorośl.

- Trzy lata temu udało mi się przeprowadzić badania w okolicy fary - mówi prof. Grzegorz Domański z Instytutu Archeologii i Etnologii z Wrocławia, któremu historia Gubina jest szczególnie bliska. - Mamy stosunkowo dobrze zachowaną budowę średniowieczną. Naukowiec pokazuje na fotografiach czarne warstwy - ślady pożarów, dodając, że musiały one pochłonąć duże przestrzenie miejskie. Na innym zdjęciu widać ślady ulicy, która była moszczona drewnem.
- Na podstawie badań wiemy, że najstarsze ślady zabudowy miejskiej pochodzą z lat 1202-1204 - dodaje.

W XV wieku Gubin dwukrotnie najechali husyci. I spalili miasto.
Ważną datą jest też rok 1712. Wówczas to goszczono nad Nysą cara Piotra I, którego bardzo interesowały urządzenia wodociągowe, warsztaty sukiennicze, farbiarnie i organizacja bractwa kurkowego.
- W 1752 roku miasto liczyło 4,3 tys. mieszkańców - podkreśla Wiesław Łabęcki, regionalista ze Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Gubińskiej. - Przed drugą wojną światową było tu 45 tys. osób. Dziś w samym Gubinie niecałe - 17 tys. mieszkańców.

Mieszkańcy obu miast czują obecnie potrzebę zachowania śladów przeszłości dla potomnych. Nieważne, czy miastem rządzili Niemcy, Czesi czy Polacy. Nie można odcinać się od historii. Stąd Izba Muzealna w Gubinie prowadzona przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, stąd Muzeum Przemysłu i Miasta w Guben, a także wiele wspólnych imprez i spotkań. Jak choćby te w farze, gdzie mieszkańcy obu miast opowiadali swoje historie.
- Miasto w czasie wojny zostało zniszczone w 90 procentach. Było zupełnie inne niż teraz. Przez lata nie wiedzieliśmy, jak wyglądało. Teraz mamy mnóstwo zdjęć, pocztówek sprzed wojny - mówi emerytka Klementyna Bartuś.

Pionierka Pelagia Radecka miasto poznała w 1945 roku. Zrujnowane było strasznie. Na gruzach spotkała Niemkę. - Ta znajomość przetrwała do dziś. Tu, na granicy, nasze losy ciągle się przeplatały z Niemcami - opowiada. - W 1967 roku jako jedna z pierwszych Polek rozpoczęłam pracę w zakładzie chemicznym w Guben. Dobrze wspominam tamte czasy.
Leokadia Firlej, też pionierka, wspomina, że w jej domu często odbywały się sąsiedzkie, polsko-niemieckie kulturalne debaty.

- Jesteśmy tu na siebie skazani. Różnie bywało, ale mieszkańcy zawsze jakoś potrafili się dogadać. Nie potrzebowali oficjalnych umów - mówi biznesmen Tadeusz Burkowski, który dobrze pamięta grudzień 1971 rok, kiedy to otwarte zostało przejście graniczne do Guben dla bezwizowego ruchu turystycznegio. I 1991 rok, kiedy między obu miastami została podpisana umowa o partnerstwie. I 2004, kiedy weszliśmy do Unii Europejskiej i gdy potem zniknęła granica...
Teraz coraz więcej rzeczy sprawia, że do jednego euromiasta coraz nam bliżej. Wspólna oczyszczalnia ścieków, wspólne zagospodarowanie fary, Wyspy teatralnej, wspólna Wiosna nad Nysą...

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

f
finanse
Zaplanuj swoją przyszłość finansową ! Jestem dusigroszem i chciałbym zamieścić za darmo reklamę na forum
Dodaj ogłoszenie