reklama

Odprawa emerytalna 2019. Kiedy należy się odprawa emerytalna i jak ją obliczyć? Jaka wysokość odprawy emerytalnej i rentowej? [12.11.2019]

Maciej MitułaZaktualizowano 
Warunkiem wypłacenia odprawy emerytalnej jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę.
Warunkiem wypłacenia odprawy emerytalnej jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. 123RF
Pracownikowi przechodzącemu na emeryturę przysługuje odprawa emerytalna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Przedstawiciele niektórych grup zawodowych, np. nauczyciele czy urzędnicy, otrzymują więcej pieniędzy. Natomiast w związku z przejściem na rentę należy się odprawa rentowa.

Kto będzie niedługo przechodził na emeryturę i spodziewa się wysokiej odprawy może poczuć się zawiedziony. Zgodnie z Kodeksem pracy osobie, która kończy pracę zawodową i idzie na emeryturę, powinna być wypłacona jednorazowa odprawa pieniężna (tzw. odprawa emerytalna) w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Jest to kwota gwarantowana, zatem odprawa emerytalna nie może być od niej niższa. Informację o wypłaceniu wspomnianej odprawy należy zamieścić w świadectwie pracy.

Jak bezpiecznie oszczędzać teraz by mieć największe odsetki? Czy są lokaty opraz obligacje oszczędnościowe gwarantowane przez państwo, które dają zarobić mimo wysokiej inflacji? Po prostu kliknij w ten tekst a dowiesz się więcej.

Kiedy należy się odprawa emerytalna

Kodeks pracy jasno wskazuje, że odprawa emerytalna przysługuje każdemu pracownikowi. Nie ma tutaj znaczenia czy był on zatrudniony na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru, czy też spółdzielczej umowy o pracę. Odprawa emerytalna nie zależy od stażu pracy pracownika, ani od tego, jak długo pracuje u ostatniego pracodawcy. By ją otrzymać, trzeba jednak spełnić określone warunki.

Warunkami, które muszą być spełnione, aby uzyskać prawo do odprawy emerytalnej, są:

  • ustanie stosunku pracy,
  • rozwiązanie (wygaśnięcie) stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (także tą wcześniejszą).

Pojęcie "przejścia" na emeryturę należy rozumieć jako nadanie prawa do emerytury przez ZUS w wyniku postępowania przeprowadzonego na wniosek zainteresowanej osoby.

- Wymienione warunki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że odprawa nie może być wypłacona w czasie trwającego stosunku pracy. Warunkiem wypłacenia odprawy emerytalnej jest bowiem rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę - zaznacza Waldemar Adametz z Państwowej Inspekcji Pracy.

Emerytura dla niecierpliwych. W tych zawodach można pracować...

Warto jednak zaznaczyć, że Sąd Najwyższy w wyroku z 30 marca 1994 roku orzekł, że odprawa emerytalna przysługuje również pracownikowi wtedy, gdy złożył wniosek o przejście na emeryturę w czasie nieprzerwanego pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu stosunku pracy, a prawo do emerytury nabył bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego.

Kodeks pracy a odprawa emerytalna

W kodeksie pracy zapisano, że pracownikowi odprawa emerytalna przysługuje tylko raz. Nie może ponownie nabyć do niej prawa, bez względu na to, ile czasu by upłynęło odkąd otrzymał pieniądze. Jeśli zatem została mu już raz wypłacona odprawa w związku z przejściem na rentę, to w przyszłości pracownik nie nabędzie prawa do odprawy emerytalnej. Skoro raz już odbierze należne mu pieniądze, to drugi raz mu już się one nie będą należały. Co ważne, przepisy nie uzależniają prawa do odprawy od złożenia przez pracownika wniosku.

Roszczenie o wypłatę odprawy emerytalnej ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym stało się wymagalne.

Jak oblicza się wysokość odprawy emerytalnej

Obliczając wysokość odprawy stosuje się zasady identyczne, jak przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Ustalenie miesięcznego wynagrodzenia następuje poprzez uwzględnienie oraz wyliczenie sumy poniższych kwot:

  • wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej stawce - pracodawca bierze pod uwagę wysokość z miesiąca nabycia prawa do odprawy rentowej,
  • wynagrodzenia za okresy 1-miesięczne wynikające ze zmiennych składników - pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z 3 ostatnich miesięcy,
  • wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z ostatnich 12 miesięcy.

Warto przeczytać:

Od wypłaconej pracownikowi odprawy emerytalnej pracodawca nie powinien naliczać składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy bowiem mówią, że z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, także na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wyłączone są odprawy pieniężne wypłacone w związku z przejściem pracownika na emeryturę.

Uwaga! Odprawa emerytalna podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych tak, jak wynagrodzenie za pracę.

Kiedy odprawa emerytalna jest wyższa

Kodeks pracy gwarantuje pracownikom odprawę emerytalną w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Jest to kwota minimalna. Jednak pracodawca może zdecydować, że świeżo upieczonemu emerytowi wypłaci większą kwotę odprawy. Stanie się tak w sytuacji, gdy przepisy obowiązujące u danego pracodawcy (regulamin pracy albo układ zbiorowy pracy) przewidują wyższą odprawę niż ta przewidziana w Kodeksie pracy.

Co ważne, jeżeli pracodawca wypłaci odprawę wyższą niż wynika to z zapisów kodeksu pracy (np. trzy pensje), to wówczas również składki do ZUS nie powinny być naliczane od tej odprawy.

Odprawa emerytalna dla nauczycieli

Są jednak uprzywilejowane grupy zawodowe, których przedstawiciele otrzymują odprawę emerytalną wyższą niż jednomiesięczne wynagrodzenie. Mowa tutaj np. o nauczycielach. Zgodnie z zapisami Karty Nauczyciela, nauczyciel, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę otrzymuje odprawę, której wysokość zależy od okresu przepracowanego w szkole. Jeżeli zatem nauczyciel posiada staż pracy mniejszy niż dwadzieścia lat, odprawa przysługuje mu w wysokości 2-miesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia. Natomiast, gdy staż pracy nauczyciela wynosi co najmniej dwadzieścia lat, odprawa przysługuje mu w wysokości 3-miesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia.

Odprawa emerytalna dla urzędników

Na wyższe odprawy emerytalne mogą liczyć także urzędnicy państwowi i pracownicy samorządowi. W Ustawie z 16 września 1982 roku o pracownikach urzędów państwowych zapisano, że po dziesięciu latach pracy urzędnikowi należy się odprawa w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia. Po piętnastu latach pracy jest już to trzymiesięczne wynagrodzenie, a po dwudziestu latach pracy - 6-miesięczne wynagrodzenie.

Biura, w których aż chce się pracować. Zobacz najlepsze miej...

Odprawa emerytalna dla pracowników służby cywilnej

Uprzywilejowani są również pracownicy i urzędnicy służby cywilnej. Oni, na mocy Ustawy z 18 grudnia 1998 roku o służbie cywilnej, w przypadku stażu pracy wynoszącego mniej niż dwadzieścia lat mogą liczyć na odprawę emerytalną w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia. Gdy pracują dłużej niż dwadzieścia lat, to ich odprawa emerytalna wyniesie sześć miesięcznych pensji.

Odprawa rentowa - kiedy się należy

Pracownikowi spełniającemu warunki do renty z tytułu niezdolności do pracy, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Powyższy przepis Kodeksu pracy ustanawia następujące przesłanki nabycia prawa do odprawy rentowej:

  • spełnienie przez pracownika warunków uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • ustanie stosunku pracy,
  • przejście na rentę,
  • istnienie związku pomiędzy ustaniem stosunku pracy a przejściem na rentę.

Pracownik, który już raz otrzymał odprawę rentową, nie może ponownie nabyć do niej prawa także w przypadku ponownego zatrudnienia i przejścia na emeryturę. W uchwale Sądu Najwyższego z 18 marca 2010 roku stwierdzono, że otrzymanie przez pracownika odprawy z tytułu przejścia na rentę z powodu niezdolności do pracy wyklucza nabycie przez tego pracownika prawa do kolejnej odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub prawa do odprawy uzupełniającej stanowiącej różnicę wysokości odprawy emerytalnej i wysokości otrzymanej odprawy rentowej.

Jak bezpiecznie oszczędzać teraz by mieć największe odsetki? Czy są lokaty opraz obligacje oszczędnościowe gwarantowane przez państwo, które dają zarobić mimo wysokiej inflacji? Po prostu kliknij w ten tekst a dowiesz się więcej.

Warto zaznaczyć, że regulaminy wewnętrzne (np. regulamin wynagradzania) mogą określić wysokość odprawy rentowej w inny sposób niż wynika to z kodeksu pracy i przyznać pracownikowi odprawę w wysokości wyższej niż jednomiesięczne wynagrodzenie.

Warto przeczytać:

Jak oblicza się wysokość odprawy rentowej

Odprawę rentową oblicza się w ten sam sposób, co odprawę emerytalną. Ustalenie miesięcznego wynagrodzenia następuje poprzez uwzględnienie oraz wyliczenie sumy poniższych kwot:

  • wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej stawce - pracodawca bierze pod uwagę wysokość z miesiąca nabycia prawa do odprawy rentowej,
  • wynagrodzenia za okresy 1-miesięczne wynikające ze zmiennych składników - pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z 3 ostatnich miesięcy,
  • wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z ostatnich 12 miesięcy.

A może polubisz nas na Facebooku? Po co? Dostaniesz zawsze na swoją oś czasu zwiastun każdego naszego ciekawego materiału. Kliknij, przejdź na nasz fanpage i tam kliknij "polub". DZIĘKUJEMY!

Od 1 stycznia 2020 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie aż do 2 600 zł. A co z budżetówką? Ile wyniesie minimalna stawka za godzinę? Kliknij w ten tekst a poznasz wszystkie szczegóły.

FLESZ: Azjaci i... roboty na ratunek polskiej gospodarki

Wideo

Materiał oryginalny: Odprawa emerytalna 2019. Kiedy należy się odprawa emerytalna i jak ją obliczyć? Jaka wysokość odprawy emerytalnej i rentowej? [12.11.2019] - Strefa Biznesu

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 12

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

W
Wolny człowiek

Oczywiście w artykule mowa o państwowych firmach. Bo kto widział u prywaciarzy osoby przed emeryturą? Nikt. Tam nie ma osób w wieku powyżej 50-tki. Z oczywistych względów. Zresztą kto widział u prywaciarza trzynastkę, premię, dodatek stażowy, odprawę, zasiłek chorobowy, szacunek, zaufanie, i wiele różnych rzeczy.

G
Gość

A co z dodatkiem stazowym dla pracowników poza sfery budżetowej też dostaną

G
Gość

Zawsze byli równi i równiejsi! Kiedy się to zmieni? Albo jest demokracja albo jej nie ma.

k
kadrowa
5 października, 11:18, emeryt:

To dlatego pracodawca zwolnia pracownika PRZED osiagnieciem wieku emerytalnego aby nie wyplacac mu odprawy.

6 października, 05:40, Gość:

Pracownik jest pod ochroną 4lata przed emeryturą musi być poważne wykroczenie żeby go zwolnić z paragrafu....!

Kazda sytuacje mozna sprowokowac tak ze nie udowodnisz.

Wciagu JEDNEGO DNIA dostaniesz trzy nagany i WYNOCHA bo to pracodawca placi i to sa jego pieniadze.

K
Krzysztof

Kiedy do cholery będą emerytury stażowe po 35 i 40 latach pracy dla kobiet i mężczyzn. Mamy pracować do śmierci. Gdzie to prawo i sprawiedliwość

E
Emerytka1

Proszę powiedzieć czym różni się pracownik budżetowej od pracowników z innych zakładów. Wg mnie to chyba tylko tym, że opłacania są z podatków innych pracowników. Bo swoich podatków by im zabrakło. Paranoja,

L
Leoncjo

A z zapisami w umowie o pracę o tym że pracodawca nie wypłaca odprawy emerytalnej??? Oczywiście to był Tak zwany dobrowolny przymus

G
Gość
5 października, 18:55, Gość:

Witam jak dodatek stazowy dostaną też pracownicy poza sfery budżetowej

Jak widać, tylko budżetowka na dodatek zasługuje. Pozostali "robole" - maja cicho siedzieć i cieszyć się, że najniższa krajowa dostana

G
Gość
5 października, 11:18, emeryt:

To dlatego pracodawca zwolnia pracownika PRZED osiagnieciem wieku emerytalnego aby nie wyplacac mu odprawy.

Pracownik jest pod ochroną 4lata przed emeryturą musi być poważne wykroczenie żeby go zwolnić z paragrafu....!

G
Gość

Nie dostaniesz nic i nic nie zrobisz

G
Gość

Witam jak dodatek stazowy dostaną też pracownicy poza sfery budżetowej

e
emeryt

To dlatego pracodawca zwolnia pracownika PRZED osiagnieciem wieku emerytalnego aby nie wyplacac mu odprawy.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3