Ostatni z "Marii" - tragiczne losy żołnierza AK z Międzyrzecza

Dariusz Brożek
W 1946 r. Wacław Bujanowski z Międzyrzecza został oskarżony o zbrojną próbę obalenia ustroju i skazany na śmierć. Potem złagodzono mu wyrok na 15 lat więzienia. Jest prawdopodobnie ostatnim żyjącym żołnierzem "Marii”, skazanym podczas jednego z największych i najgłośniejszych procesów stalinowskich w naszym kraju.
W 1946 r. Wacław Bujanowski z Międzyrzecza został oskarżony o zbrojną próbę obalenia ustroju i skazany na śmierć. Potem złagodzono mu wyrok na 15 lat więzienia. Jest prawdopodobnie ostatnim żyjącym żołnierzem "Marii”, skazanym podczas jednego z największych i najgłośniejszych procesów stalinowskich w naszym kraju. fot. Dariusz Brożek
Po zakończeniu drugiej wojny Wacław Bujanowski z Międzyrzecza stanął do walki z nową władzą. Podczas jednego z największych procesów żołnierzy podziemia stalinowski sąd skazał go na karę śmierci. Rozstrzelano jego 10 towarzyszy. On przeżył. Przeczytasz o tym w sobotnio-niedzielnej "Gazecie Lubuskiej".

Siedzę w wygodnym fotelu w domku Wacława Bujanowskiego na peryferiach Międzyrzecza. Na ławie leżą albumy z rodzinnymi zdjęciami gospodarza. Pierwsze zrobiono dopiero w 1955 r. Po tym, jak wyszedł z więzienia, gdzie spędził dziewięć lat. Jak tam trafił? Mówi mi o kulisach jakże bolesnych dla niego wydarzeń.

W opowieści W. Bujanowskiego niczym w soczewce skupiają się tragiczne losy Polaków, którzy po zakończeniu drugiej wojny światowej nie złożyli broni i ruszyli do równie heroicznej, co beznadziejnej walki z ustrojem narzuconym nam przez sowieckie imperium. Jest w niej zdrada, stalinowskie katownie i wyroki ferowane na polityczne zamówienie.

Historia oddziału Polskiego Związku Wojskowego "Maria", proces jego żołnierzy i tragiczne losy Wacława Bujanowskiego w weekendowym wydaniu "GL".

Wideo

Komentarze 106

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

j
jon65
Jak można być dumnym z czegoś co od Ciebie nie zależy?

no widzisz można, to się nazywa poczucie wspólnoty. Utożsamiam się z tymi wartościami, które prezentowali Polacy uznający nadrzędność wartości nad komfortem. Uważam, że to właśnie wyróżnia in plus Polaków na tle innych nacji, że mimo wielu wad byli gotowi poświęcić się dla wyższych celów.
Myślę, że chodziło ci o satysfakcję, której można doświadczyć jako konsekwencji własnego szlachetnego działania.
j
ja
Z dzisiejszej perspektywy nie jesteś w stanie ocenić tego co kierowało ludźmi, którzy przeżyli 6 lat totalnej wojny, byli zdradzeni przez wszystkich rzekomych sojuszników, byli ścigani przez wszystkich, a przede wszystkim żyli w przeświadczeniu, że to co nadchodzi to nie wolność tylko kolejna niewola, a część z nich jeszcze miała w pamięci zabór rosyjskich, a na pewno napaść 17.09.1939r. Katyń, mordy Armii Czerwonej na podbijanych terenach( moja babcia zginęła zastrzelona przez radzieckiego żołnierza ponieważ nie chciała oddać kury). Nikt kto nie przeszedł tych doświadczeń nie ma prawa osądzać. Teraz zupełnie zatracono poczucie niezależnej państwowości, szczególnie po wejściu do unii, ale wtedy niezależna państwowość była wartością, za którą warto było oddać życie. Polacy jako jedyny naród nie podpisali aktu kapitulacji. Można by powiedzieć, że było to z perspektywy zachowania życia głupotą, mogli przecież tak jak Francuzi poddać się bez walki, przez parę lat prostytuować się za niemiecką przychylność i spokojnie czekać, aż nas ktoś wyzwoli, ale to jakoś nie leży w polskiej naturze i między innymi z tego właśnie czuję się dumny z faktu bycia Polakiem.

Jak można być dumnym z czegoś co od Ciebie nie zależy?
G
Gość
kolego czy nauczono Cię czytać ze zrozumieniem. Nie krzycz na forum a postaraj się odczytać. Dobrodusznie weż w cudzysłów

Policz kto wywołał najwięcej na świecie wojen,i ma na sumieniu życie miliomów ludzi,i na dodatek to robi.W/g wszystkich żródeł,ci którym liżesz dupsko,czyli amerykanie.W historii świata dwaj najwięksi zbrodniarze to Kościół Katolicki i Amerykanie.
o
ok
Komuchem jesteś i stalina bronisz? Przecież to nie amerykanie ośle mordowali Polaków. Stalin dobroduszny? ty idioto. Przecież to największy morderca w dziejach ludzkości. Zabrał Polakom 3 razy więcej ziemi niż dał te zachodnie ziemie. Takich jak ty powinno się zamykać w zakładach psychiatrycznych dożywotnio. KOMUCHU. Na lewicę nigdy nie zagłosuję, bo akie farmazony wypisują o historii, że pomnik stalinowi są w stanie postawić.

kolego czy nauczono Cię czytać ze zrozumieniem. Nie krzycz na forum a postaraj się odczytać. Dobrodusznie weż w cudzysłów
g
gun
Dobry wpis.

Przecież polaków sprzedali amerykanie i anglicy. Gdyby Stalin dobrodusznie nie przydzielił nam ziem zachodnich to by była buba jak mawia mój syn. Polacy mało interesują się historią i dlategołatwo podlegają manipulacji. A teraz podkurczyli ogony i co dalej.

Komuchem jesteś i stalina bronisz? Przecież to nie amerykanie ośle mordowali Polaków. Stalin dobroduszny? ty idioto. Przecież to największy morderca w dziejach ludzkości. Zabrał Polakom 3 razy więcej ziemi niż dał te zachodnie ziemie. Takich jak ty powinno się zamykać w zakładach psychiatrycznych dożywotnio. KOMUCHU. Na lewicę nigdy nie zagłosuję, bo akie farmazony wypisują o historii, że pomnik stalinowi są w stanie postawić.
o
ok
Wy solidaruchy, opowiadacie teraz brednie,o bycie dumnym bycia Polakiem,co zrobiliście z tego kraju, pariasa świata.smród, bród, i ubóstwo z upodleniem robotnika.A gdy Wam się zaglądnie w życiorys to wszyscy czołowi działacze PZPR,na którą teraz plują,a najgorsza męda to przefarbowana męda to Wy właśnie jesteście tymi prostytutkami tego kraju,wpierw ZSRR a teraz USA.Wstyd.

Dobry wpis.

Przecież polaków sprzedali amerykanie i anglicy. Gdyby Stalin dobrodusznie nie przydzielił nam ziem zachodnich to by była buba jak mawia mój syn. Polacy mało interesują się historią i dlategołatwo podlegają manipulacji. A teraz podkurczyli ogony i co dalej.
G
Gość
W M-czu konfidenci Policji,są nietykalni,mimo że popełniają przestępstwo za przestępstwem,to co rządać od reszty,i tu nigdy nie zapanuje prawo i porządek.

Łobuz kradnie,na miejsce przestępstwa wysyłają policjanta bliskiego członka jego rodziny,to jest sztuka dla sztuki,prawda,takie numery mogą przechodzić tylko w Międzyrzeczu,może gdzie indziej mają inne zdanie?
G
Gość
Mój Przyjacielu.Gościu. Nie tędy przebiega w Międzyrzeczu, i nie tylko, linia podziału na rzącących i upokorzonyvh. Rządzący i posiadacze wszystkich znaczących dóbr, w tym władzy, to ludzie rozumiejący się po zapachu i twarzy, bez słów: różnej maści POLACY; Łemkowie,polscy Ukraińcy i polscy Żydzi - umiejący robić "interesy" w każdym ustroju, będąc albo "komuchami", albo "solidaruchami" - to jest bez znzczenia.

W M-czu konfidenci Policji,są nietykalni,mimo że popełniają przestępstwo za przestępstwem,to co rządać od reszty,i tu nigdy nie zapanuje prawo i porządek.
a
alf-zet
Zgadza się, ciężko jest nam cokolwiek zrobić, skoro komuchy z lewicy od 70 lat rządzą Międzyrzeczem, spółkami gminnymi, obsadzają stanowiska swoimi.

Mój Przyjacielu.Gościu. Nie tędy przebiega w Międzyrzeczu, i nie tylko, linia podziału na rzącących i upokorzonyvh. Rządzący i posiadacze wszystkich znaczących dóbr, w tym władzy, to ludzie rozumiejący się po zapachu i twarzy, bez słów: różnej maści POLACY; Łemkowie,polscy Ukraińcy i polscy Żydzi - umiejący robić "interesy" w każdym ustroju, będąc albo "komuchami", albo "solidaruchami" - to jest bez znzczenia.
G
Gość
Wy solidaruchy, opowiadacie teraz brednie,o bycie dumnym bycia Polakiem,co zrobiliście z tego kraju, pariasa świata.smród, bród, i ubóstwo z upodleniem robotnika.A gdy Wam się zaglądnie w życiorys to wszyscy czołowi działacze PZPR,na którą teraz plują,a najgorsza męda to przefarbowana męda to Wy właśnie jesteście tymi prostytutkami tego kraju,wpierw ZSRR a teraz USA.Wstyd.

Zgadza się, ciężko jest nam cokolwiek zrobić, skoro komuchy z lewicy od 70 lat rządzą Międzyrzeczem, spółkami gminnymi, obsadzają stanowiska swoimi.
G
Gość
Z dzisiejszej perspektywy nie jesteś w stanie ocenić tego co kierowało ludźmi, którzy przeżyli 6 lat totalnej wojny, byli zdradzeni przez wszystkich rzekomych sojuszników, byli ścigani przez wszystkich, a przede wszystkim żyli w przeświadczeniu, że to co nadchodzi to nie wolność tylko kolejna niewola, a część z nich jeszcze miała w pamięci zabór rosyjskich, a na pewno napaść 17.09.1939r. Katyń, mordy Armii Czerwonej na podbijanych terenach( moja babcia zginęła zastrzelona przez radzieckiego żołnierza ponieważ nie chciała oddać kury). Nikt kto nie przeszedł tych doświadczeń nie ma prawa osądzać. Teraz zupełnie zatracono poczucie niezależnej państwowości, szczególnie po wejściu do unii, ale wtedy niezależna państwowość była wartością, za którą warto było oddać życie. Polacy jako jedyny naród nie podpisali aktu kapitulacji. Można by powiedzieć, że było to z perspektywy zachowania życia głupotą, mogli przecież tak jak Francuzi poddać się bez walki, przez parę lat prostytuować się za niemiecką przychylność i spokojnie czekać, aż nas ktoś wyzwoli, ale to jakoś nie leży w polskiej naturze i między innymi z tego właśnie czuję się dumny z faktu bycia Polakiem.

Wy solidaruchy, opowiadacie teraz brednie,o bycie dumnym bycia Polakiem,co zrobiliście z tego kraju, pariasa świata.smród, bród, i ubóstwo z upodleniem robotnika.A gdy Wam się zaglądnie w życiorys to wszyscy czołowi działacze PZPR,na którą teraz plują,a najgorsza męda to przefarbowana męda to Wy właśnie jesteście tymi prostytutkami tego kraju,wpierw ZSRR a teraz USA.Wstyd.
s
senior
Z dzisiejszej perspektywy nie jesteś w stanie ocenić tego co kierowało ludźmi, którzy przeżyli 6 lat totalnej wojny, byli zdradzeni przez wszystkich rzekomych sojuszników, byli ścigani przez wszystkich, a przede wszystkim żyli w przeświadczeniu, że to co nadchodzi to nie wolność tylko kolejna niewola, a część z nich jeszcze miała w pamięci zabór rosyjskich, a na pewno napaść 17.09.1939r. Katyń, mordy Armii Czerwonej na podbijanych terenach( moja babcia zginęła zastrzelona przez radzieckiego żołnierza ponieważ nie chciała oddać kury). Nikt kto nie przeszedł tych doświadczeń nie ma prawa osądzać. Teraz zupełnie zatracono poczucie niezależnej państwowości, szczególnie po wejściu do unii, ale wtedy niezależna państwowość była wartością, za którą warto było oddać życie. Polacy jako jedyny naród nie podpisali aktu kapitulacji. Można by powiedzieć, że było to z perspektywy zachowania życia głupotą, mogli przecież tak jak Francuzi poddać się bez walki, przez parę lat prostytuować się za niemiecką przychylność i spokojnie czekać, aż nas ktoś wyzwoli, ale to jakoś nie leży w polskiej naturze i między innymi z tego właśnie czuję się dumny z faktu bycia Polakiem.

Zgadza się, w tamtych czasach każdy chciał jakoś przeżyć. Chłopina ma żal do WIN za sołytsa, lecz nie ma zielonego pojęcia jak było naprawdę. Znam wiele przypadków, jak AK wówczas walcząca z Niemcami, wykonywała wyroki śmierci na swoich rodakach za rzekomą zdradę. Sądy były szybkie, a wystarczył jeden świadek, który nie był całkiem wiarygodny. Wyrok wykonano, a okazało się, że zabito niewinnego człowieka. I mówienie, że AK to zła organizacja, bo mordowali jest bzdurą. Przecież to pojedyncze przypadki, które nie mogą przeważać nad całością. Również czuję się Polakiem, mimo iż mój kraj mi tego nigdy nie wynagrodził. Kiedyś komuniści dali mi się we znaki, teraz ci sami rządzą w Międzyrzeczu.
Przykre to jest, ale niestety zawiodłem się na mieszkańcach Międzyrzecza. Po kolejnych wyborach odnoszę wrażenie, że chcą żeby było źle. Ja już mam swój wiek i w wyborach nie wystartuję, lecz mój głos na uczciwych i rozsądnych nie uwikłanych w politykę, wciąż czeka.
j
jon65
Jeszcze w 1944r Armia krajowa podzieliła się na WiN NSZ i kilka innych organizacji, których wrogiem stała się nie Armia Niemiecka a napierajaca ze wschodu Armia Rosyjska. Dochodziło do bratobujczych walk między oddziałami partyzanckimi. jak i kolaboracji z Niemcami tych oddziałów. Ilu ludzi niepotrzebnie zginęło, tego chyba nikt nie policzy. AL BCH i część AK złożyła broń i po przejsciu frontu wraz z Berlingiem walczyła na froncie Berlińskim. Pozostałe oddziały Jak WiN czy MSZ zaczęły działać wespół z Niemcami licząc na trzecią wojnę i pobicie ZSRR wraz z armiami europy. Dlatego terroryzowały mieszkańców miast i wsi. Mordowali każdego, kto miał inne zdanie niż oni. Tak niepotrzebnie zginęli moi dziadkowie jeszcze w 1946r. Za co? ano za to, że nie chcieli powiedzieć, gdzie mieszka brat babci, który był z wykształcenia tylko agronomem, oraz za odmowę wydania posiłku trzem oprychom z WIN-u Oczywiście, że były i prowokacje UBP w celu rozpracowania tych band. To były czasy wojny. Mordowano bezsensownie ludzi za nic, przeważnie dla rabunku z zawiści, porachunków, różnej maści złodzieje tzw. szabrownicy. Jednakże tym ludziom stawianie pomników, bo czasy się zmieniły uważam za przywracanie mordercom honorów i aprobowanie ich czynów. Ten pan ze zdjęcia może w końcu się otworzy i powie prawdę o tych czasach. No chyba, że wymordowanie całej wioski to czyn bohaterski,

Z dzisiejszej perspektywy nie jesteś w stanie ocenić tego co kierowało ludźmi, którzy przeżyli 6 lat totalnej wojny, byli zdradzeni przez wszystkich rzekomych sojuszników, byli ścigani przez wszystkich, a przede wszystkim żyli w przeświadczeniu, że to co nadchodzi to nie wolność tylko kolejna niewola, a część z nich jeszcze miała w pamięci zabór rosyjskich, a na pewno napaść 17.09.1939r. Katyń, mordy Armii Czerwonej na podbijanych terenach( moja babcia zginęła zastrzelona przez radzieckiego żołnierza ponieważ nie chciała oddać kury). Nikt kto nie przeszedł tych doświadczeń nie ma prawa osądzać. Teraz zupełnie zatracono poczucie niezależnej państwowości, szczególnie po wejściu do unii, ale wtedy niezależna państwowość była wartością, za którą warto było oddać życie. Polacy jako jedyny naród nie podpisali aktu kapitulacji. Można by powiedzieć, że było to z perspektywy zachowania życia głupotą, mogli przecież tak jak Francuzi poddać się bez walki, przez parę lat prostytuować się za niemiecką przychylność i spokojnie czekać, aż nas ktoś wyzwoli, ale to jakoś nie leży w polskiej naturze i między innymi z tego właśnie czuję się dumny z faktu bycia Polakiem.
G
Gość
Hehehe, nie masz się co martwić, powoli klech zabiorą i Tobie w podatkach. Już majątku narodowego wyprzedaż zamknięto, teraz już mniej pieniążków będzie to i wyciągną łapę znowu po cudze, i wiesz co jeszcze? wyciągną też łapę po twoje, powiem więcej nawet im to dasz, tylko w podatkach. Polak z każdej strony bity, sąsiedzi niemcy, ruscy i ukraińcy pozabierali i poniszczyli wszystko, zabijając 1/3 narodu, teraz kolejne rządy robią wszystko, by poniżyć Polaka a i klecha, nie omieszka wziąć nawet za pochówek od biednego Polaka. Wujek SAM z ham-eryki śle nam rozkazy, bo potrzebuje Polskiego mięsa armatniego w afganie, w zamian za atrapy wyrzutni, a Polak dalej biedny i głupi łyka wszystko co mu los przyniesie. Już dawno powinniśmy wyjść na ulice z tym co się dzieje.
Za rok podwyższą znowu VAT, pensje obniżają wszystkim oprócz siebie. W starostwie podwyżki dostaje najwyższy rangą a pracownicy NIC.
Jedno powiedzenie się nie zmienia.
Czemuś biedny? ...

Cholera czy Ty siedzisz w mojej głowie,bo w tych sprawach jestem zgodny z Tobą aż do bólu,podpowiedz jeszcze jak tę głupotę wygnać z głów rządzących i reszty naszych rodaków.Pozdrawiam.
G
Gość
Dla mnie nie ma ,bo wierzę w to co mogę zobaczyć dotknąć posłuchać,powąchać,i daję z siebie robić pajaca,a jak dla Ciebie jest, to Twoja sprawa,tylko proszę odwalcie się od naszych podatków,już Wasz klecha wyciąga znowu te złodziejskie łapska po pieniądze,chce remontu to dajcie swoje,dosyć okradliście naszą ojczyznę/komisja majątkowa/

Hehehe, nie masz się co martwić, powoli klech zabiorą i Tobie w podatkach. Już majątku narodowego wyprzedaż zamknięto, teraz już mniej pieniążków będzie to i wyciągną łapę znowu po cudze, i wiesz co jeszcze? wyciągną też łapę po twoje, powiem więcej nawet im to dasz, tylko w podatkach. Polak z każdej strony bity, sąsiedzi niemcy, ruscy i ukraińcy pozabierali i poniszczyli wszystko, zabijając 1/3 narodu, teraz kolejne rządy robią wszystko, by poniżyć Polaka a i klecha, nie omieszka wziąć nawet za pochówek od biednego Polaka. Wujek SAM z ham-eryki śle nam rozkazy, bo potrzebuje Polskiego mięsa armatniego w afganie, w zamian za atrapy wyrzutni, a Polak dalej biedny i głupi łyka wszystko co mu los przyniesie. Już dawno powinniśmy wyjść na ulice z tym co się dzieje.
Za rok podwyższą znowu VAT, pensje obniżają wszystkim oprócz siebie. W starostwie podwyżki dostaje najwyższy rangą a pracownicy NIC.
Jedno powiedzenie się nie zmienia.
Czemuś biedny? ...
Dodaj ogłoszenie