Poewangelicki cmentarz w Nowej Roli. To woła o pomstę do nieba

Dariusz Chajewski
Dariusz Chajewski
Mariusz Kapała
Mariusz Kapała
Zaniedbany poewangelicki cmentarz w Nowej Roli. Co za wstyd
Zaniedbany poewangelicki cmentarz w Nowej Roli. Co za wstyd Mariusz Kapała / GL
Kolejny kamyczek do cmentarnego ogródka. Już wielokrotnie pisaliśmy o tym, jak wyglądają dawne cmentarze ewangelickie, o których mówimy zazwyczaj "poniemieckie". Tym razem mowa o podtuplickiej Nowej Roli. Jak na tego rodzaju nekropolię i tak zachowało się wiele znaków przeszłości. Tutaj możemy nawet zidentyfikować zmarłe osoby. Cóż z tego, skoro i tak z każdym rokiem tego cmentarza jest coraz mniej. I to w tym samym czasie, gdy awanturujemy się o nasze kresowe nekropolie.

Wertujemy stare karty pocztowe z Niewerle, gdyż tak przed wojną nazywała się Nowa Rola. Mężczyzna na rowerze przed sztachetami płotu, drugi mężczyzna z taczką, ludzie na dworcu kolejowym, jedna z osób przysiadła na walizce, kościół, sklep w drewnianej chacie, kościół, dwór, poczta...

Po dworze nie ma już w zasadzie ani śladu. Kościół się nie zmienił, podobnie znaczna część domów, bez elewacji, ze zdrową cegłą, a często i przedwojenną dachówką. Ludzie, którzy zbudowali te domy, leżą nieopodal. Jednak trudno tu mówić o szacunku.

Nie do Niemców, czy raczej Łużyczan, do ludzi, którzy byli tutaj przed nami. Na jednej z tablic dowiadujemy się, że tutaj leży "ukochany syneczek" miejscowego gospodarza. W innym spoczywa familia Wilke Granz. Niestety ten cmentarz nie ma nic wspólnego z miejscem spoczynku i z miejscem pamięci.
Tymczasem Nowa Rola ma arcyciekawą historię. W dokumentach pojawia się po raz pierwszy w 1346 roku. W kolejnych nazwa występuje w różnych konfiguracjach - 1451 to Nywerlde, 1513 Niberle, a wreszcie w 1538 Niewerle. W 1451 roku wieś do znamienitego rodu von Kalckreuth. Prawdopodobnie w XV/XVI wieku doszło do podziału wsi na kilka własności rycerskich. Na przykład
w 1577 roku część wsi należała do Kacpra von Kalckreuth i jego żony Ursuli von Mauer. Druga część była własnością rodu von Biberstein (1587). Właściciele zmieniają się często i prawdopodobnie na ostatnim miejscu w tej galerii była rodzina Kommornitzik(Komornicki.

WIDEO: W Lipnie wydobywają cmentarz spod śmieci

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

d
drA.Kula

Panowie. Bierzcie grabie, łopaty i działajcie. Nikt wam pewno nie zabroni. Ewentualnie poproście o finansowanie Niemców. A co do kresowych cmentarzy to nie mylcie pojęć, bo tam NIE POZWALA się pielęgnować pamięci o Polakach mieszkających i wymordowanych przez Ukraińców na kresach, pomimo zaangażowania fundacji, państwa i osób prywatnych. Zresztą po większości cmentarzy nie ma już najmniejszego śladu. Tak więc porównanie co najmniej nie na miejscu.

Dodaj ogłoszenie