Prof. Andrzej Chwalba dla Onetu: „Decyzja o wyborach była Polsce bardzo potrzebna”

jsZaktualizowano 
Wojciech Matusik
Z okazji 30-lecia zorganizowania częściowo wolnych wyborów parlamentarnych Onet przeprowadził wywiad z historykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Andrzejem Chwalbą. 30 lat temu dokonał się prawdziwy przełom. W 1989 r. trudno było przypuszczać, że system sowiecki upadnie tak szybko. Andrzej Chwalba podkreśla, że dzięki wyborom czerwcowym Solidarność pozyskała nowych sojuszników, w tym Zjednoczone Stronnictwo Ludowe i Stronnictwo Demokratyczne – to oni przyłączyli się do antykomunistycznej opozycji i ułatwili rewolucję.

Prof. Andrzej Chwalba nie sądzi, by wydarzenia czerwcowe można było oceniać w sposób jednoznaczny. Jego zdaniem organizacja wyborów 4 czerwca niekoniecznie musi być uznawana za niepodważalny sukces:

Jeśli zapytamy o to przedstawicieli środowisk, które ogłosiły wtedy bojkot wyborów, usłyszymy odpowiedź o porażce, jaką była idea wyborów kontraktowych. Jako historyk mogę powiedzieć, że decyzja o wyborach, nawet w takim charakterze była Polsce bardzo potrzebna. Z perspektywy 30 lat była to decyzja jak najbardziej słuszna i sukces środowisk antykomunistycznych.

Jednocześnie rozmówca Pawła Czernicha podkreśla, że w tamtym okresie nikt nie brał pod uwagi tak szybkiego upadku Związku Radzieckiego. Andrzej Chwalba przypomina o ówczesnych przewidywaniach – Gorbaczow był postrzegany jako reformator ZR, nie przyczyna jego schyłku.:

Jak dzisiaj wiemy, przed Związkiem Radzieckim było jeszcze kilka lat życia, a wiosną 1989 roku trudno było być tak wielkim optymistą i wierzyć, że system upadnie w ciągu krótkiego czasu, a nie na przykład kilkunastu lat. Zachodnie ośrodki sowietologiczne jeszcze w 1990 roku oceniały, że dzięki reformom Gorbaczowa system uzyska dodatkową siłę. Dodajmy, że wokół Polski dalej znajdowały się państwa komunistyczne i stacjonowały wojska armii radzieckiej. Czekając na upadek ZSRR, oddawalibyśmy szansę chaosowi i emocjom. Czy mieszkańcy Polski chcieliby czekać jeszcze kilka lat, aby doprowadzić ludzi systemu do kapitulacji i ich osądzić?

Wybory czerwcowe bez wątpienia stanowiły ważny krok dziejowy dla Polski. Pomimo trudności w ich przeprowadzeniu oraz wewnętrznych sporów w partiach, udało się zmienić losy historii.

Warto też pamiętać, że Solidarność nie miała poparcia wielu ważnych polityków europejskich, którzy przyzwyczaili się do systemu jałtańskiego i obawiali się rozpadu świata, którego dobrze znali i uważali za oswojony. Kiedy François Mitterrand odwiedził Polskę, dał do zrozumienia, że nie jest zainteresowany poważniejszymi zmianami w Europie Środkowej. Nie możemy więc utożsamiać wszystkich zachodnich polityków z Reaganem.

Jednym z kosztów szybkiej dekomunizacji był rozpad „Solidarności”. Środowisko opozycyjne momentalnie się podzieliło – co doprowadziło m.in. do szybkiego powrotu do władzy postkomunistów:

We wszystkich krajach postkomunistycznych miała miejsce podobna sytuacja, że partie powiązane ze starym systemem odgrywały się i przejmowały władzę, przynajmniej na jakiś czas. Ludzie byli wówczas rozdrażnieni, spodziewali się rychłych zmian, one nie nastąpiły, a zamiast tego tracili miejsca pracy, bo ich fabryki szły pod młotek. To sytuacja podobna do tej z wczesnych lat 20. XX wieku, gdy wielu uwierzyło w szklane domy. Po 1989 mieszkańcy Polski zaufali siłom postkomunistycznym, które oskarżały obóz solidarnościowy o brak kompetencji, wyprzedaż majątku narodowego, prywatę.

Źródło: Onet

polecane: FLESZ: Podział Mandatów po wyborach parlamentarnych

Wideo

Materiał oryginalny: Prof. Andrzej Chwalba dla Onetu: „Decyzja o wyborach była Polsce bardzo potrzebna” - Gazeta Krakowska

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3