Skarb wykopany na strychu. Przeczytaj o niezwykłym odkryciu w Szprotawie

Maciej Boryna
Bogato zdobiony słup graniczny stanowi rarytas w swoim rodzaju.
Bogato zdobiony słup graniczny stanowi rarytas w swoim rodzaju.
Nikt nie mógł nawet przypuszczać, że w budynku szkolnym wzniesionym w 1935 roku, od "nie wiadomo kiedy" ukrywał się zabytek mający przeszło 400 lat.

W Zespole Szkół Ogólnokształcących im. Bolesława Chrobrego w Szprotawie przeprowadzono niedawno remont dachu. Pewnego dnia robotnicy poinformowali dyrekcję, że na strychu w kącie stoi - jak to określili - jakaś figurka.

O znalezisku został poinformowany wojewódzki konserwator zabytków oraz miejscowe muzeum, którego pracownicy natychmiast przystąpili do zbadania i identyfikacji tajemniczego artefaktu. Zdumienie muzealników było niemałe. "Figurka" okazała się pięknym i bezcennym słupem granicznym znanym przedwojennej niemieckiej literaturze naukowej i poszukiwanym w związku z aktualnymi badaniami muzeum nad Wałami Śląskimi.

Czy słup graniczny może być skarbem? Okazuje się, że tak. Zresztą wystarczy go zobaczyć choćby na zdjęciu. Obecnie zwykliśmy spotykać w terenie granitowe lub betonowe słupy z krzyżykiem, ale ten jest zupełnie inny. Wykonany został z bloku piaskowca o wymiarach 78,5x23,5x21,5 cm, przy czym jego cztery boczne ściany ozdobiono rytymi symbolami. Jeden z nich przestawia motyw roślinny z twarzą, drugi i trzeci ludzką postać, natomiast czwarty herb. Wyrzeźbiono go pod koniec XVI wieku. Jednak nie tylko wiek i wykonanie zabytku są niezwykłe. Otóż jak wskazują wyryte na słupie inskrypcje, został on wykorzystany wtórnie w 1721 roku, wtedy też przekuto jego górną partię.

Inskrypcja na jednej ze ścian "C+S" została zidentyfikowana jako "Cammerei Sprottau", czyli "kamera szprotawska". Na ścianie przeciwległej odszyfrowanie skrótu "GCRGVP" zajęło więcej czasu, a odnosiło się do hrabiego Georga Christopha von Proskau - pana na Przemkowie. W 1721 roku dobra szprotawskie graniczyły z ziemiami hrabiego w okolicy wsi Piotrowice (gmina Przemków) oraz w lesie pomiędzy Kartowicami a Witkowem (obie w gminie Szprotawa). Literatura niemiecka lokuje słup właśnie w tym lesie, przez który przebiegała również granica pomiędzy księstwami głogowskim a żagańskim, a wraz z nią słynne Wały Śląskie.

Znalezisko jest wartościowym zabytkiem sztuki granicznej i jedyną tego typu - unikatową pamiątką w regionie. Podobne, choć dużo starsze (700 lat), można spotkać na Opolszczyźnie na granicy dawnego biskupstwa wrocławskiego. Nie wiadomo, kiedy i w jakim celu trafił na szkolny strych. Niewykluczone, że w okresie powojennym, tj. po 1945 roku, z inicjatywy troskliwego dyrektora szkoły ratowano zabytki ze zniszczonego muzeum miejskiego (Sprottauer Heimat- und Laubemuseum), o czym świadczy inna - wcześniej znaleziona tu pamiątka, tj. stary kamienny herb Szprotawy zdjęty z ratusza w 1934 roku, o którym mowa w Encyklopedii Ziemi Szprotawskiej.

Obecnie słup graniczny spoczywa w kazamatach Muzeum Ziemi Szprotawskiej im. Felixa Matuszkiewicza, gdzie zostanie poddany konserwacji i naukowemu opracowaniu. Informacja o artefakcie trafi m.in. do książki "Wały Śląskie. Tajemnice dawnych granic".

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
W dniu 07.05.2010 o 17:35, Gość napisał:

Jaki skarb? To najwyżej ciekawostka dla amatorów starych znaków drogowych.



Umiesz czytać? Przecież ten słup nie ma nic wspólnego z drogownictwem, lecz już bardziej z geodezją. Swoją drogą miło mieć coś takiego w ogródku.
z
ziew

Zieeeew!

G
Gość

Jaki skarb? To najwyżej ciekawostka dla amatorów starych znaków drogowych.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3