Śladami Powstania '44. Zdobycie PAST-y. Największy sukces powstańców

Piotr Wróblewski
Piotr Wróblewski
Zaktualizowano 

Wideo

Zobacz galerię (11 zdjęć)
Zdobycie PAST-y, czyli niemieckiego centrum łączności, było jednym z największych sukcesów powstańców. Wysoki gmach, zbudowany jeszcze w czasach carskich, był wypełniony najnowszym sprzętem - zakupionym jeszcze przez władze RP. Poza tym był to również strategiczny punkt obserwacyjny. Powstańcy szturmowali PAST-ę, podpalili budynek, a zarazem pilnowali, by sprzęt nie został zniszczony.

Powstańcy zaatakowali gmach PAST-y 20 sierpnia 1944 roku (około 2 w nocy). Już wcześniej przymierzali się do rozpoczęcia ataku, jednak operacja ta była niezwykle skomplikowana ze względu na spore siły niemieckie skoncentrowane w budynku.

PAST-a to budynek Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej. Powstał w latach 1907-10, ale przed wybuchem wojny zaopatrzono go w nowoczesny sprzęt telekomunikacyjny. Niemcy z PAST-y komunikowali się z Berlinem, a także frontem wschodnim. Był to także punkt obserwacyjny. W razie zagrożenia naziści flagami mogli poprosić o wsparcie oddziałów stacjonujących w pobliskim Ogrodzie Saskim.

Zobacz też: Warszawiacy w Powstaniu. Jak wyglądało „zwyczajne” życie w sierpniu 1944? [ZDJĘCIA]

Decyzja o rozpoczęciu ataku na PAST-ę została wydana przez dowódcę batalionu „Kiliński” rot. Henryka Roycewicza-Leliwę, dowódcę kompanii „Koszta”, saperów AK okręgu warszawskiego oraz kobiece patrole minerskie dr Zofii Franio.

Armia Krajowa obserwowała budynek od 1943 roku. Dowództwo podjęło decyzję, że budynek trzeba podpalić, by – mówiąc kolokwialnie „wykurzyć Niemców” - a następnie zgasić nim spłonie drogocenny sprzęt. Zdecydowano się także na ustawienie zapory od strony Ogrodu Saskiego.

- Należało przede wszystkim unieszkodliwić gniazda broni maszynowej w bunkrach. Znajdowały się one przed gmachem PAST-y, dwa bunkry. Następnie wedrzeć się do środka poprzez wybicie ścian bocznych – tłumaczy dr Szymon Niedziela z Muzeum Powstania Warszawskiego. - Stworzono mieszaninę oleju napędowego i benzyny. Mniejszą motopompą tłoczono benzynę. Natomiast duża motopompa była niezbędna do tłoczenia wody, żeby od razu gasić – dodaje.

Po południu udało się zdobyć gmach. Na szczycie zawisła biało-czerwona flaga. Do niewoli wzięto aż 115 Niemców, którzy bronili PAST-y. Cała akcja to bez wątpienia jeden z największych sukcesów Powstania Warszawskiego.

Śladami Powstania '44. Zdobycie PAST-y. Największy sukces powstańców

Śladami Powstania '44

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Była to największa akcja Armii Krajowej. Wzięło w niej udział 50 tysięcy żołnierzy. Walczyli, by - według planu AK - odbić stolicę z rąk nazistów przed najazdem sowietów. Niestety, powstanie zakończyło się niepowodzeniem. Żołnierze przez 63 dni dzielnie stawiali opór okupantowi. Skapitulowali 2 października. Niemcy - w odwecie za zryw niepodległościowy - wymordowali dziesiątki tysięcy cywilów, mieszkańców Warszawy. Rozpoczęli też niszczenie miasta. Wysadzono m.in. Muranów, Zamek Królewski i Pałac Saski. Dziś powstanie to symbol, który jest rozpoznawalny nie tylko w Warszawie, ale także w całej Polsce, a nawet za jej granicami.

Zobacz też: Powstańcy i bohaterowie na tle dzisiejszej Warszawy. Ten album wzrusza [ZDJĘCIA]

Śladami Powstania '44, to cykl siedmiu filmów wideo, który dziennikarze warszawa.naszemiasto.pl przygotowują razem z ekspertami z Muzeum Powstania Warszawskiego. Zajmujemy się miejscami, które stały się symbolami niepodległościowego zrywu - jak np. Prudential, przed którym oddano jedne z pierwszych strzałów, jeszcze przed Godziną "W". Przypominamy także nieco zapomniany miejsca starć - jak stadion Polonii - z tragiczną historią w tle. Pierwszy film publikujemy 1 sierpnia. Kolejne będziemy dodawać w następne dni, równo o godzinie 17.

Partnerem merytorycznym projektu jest Muzeum Powstania Warszawskiego.

Materiał oryginalny: Śladami Powstania '44. Zdobycie PAST-y. Największy sukces powstańców - Polska Times

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

c
ciekaw

Kogo wzięli powstańcy do niewoli!?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3