W Nysie kąpał się cały Gubin

Leszek Kalinowski
W Nysie przy moście kąpało się całe miasto, plaże była ulubionym miejscem letniego wypoczynku
W Nysie przy moście kąpało się całe miasto, plaże była ulubionym miejscem letniego wypoczynku fot. Archiwum SPZG
Chcesz zwiedzić miasto? Zrób to w nietypowy sposób. Przenieś się w czasie i odwiedź miejsca, których już dziś nie ma. Pozostały jedynie na starych fotografiach. Willa Wolfa, Wieża Bismarcka, synagoga.

Z roku na rok Gubin odwiedza coraz więcej. Zwiedzają miasto, które - jak mówią - jest bardzo rozciągnięte. A kiedyś sprawiało zupełnie inne wrażenie. Jakie? Wystarczy odwiedzić galerię Ratusz, gdzie otwarto w piątek wystawę ,,Gubin - Guben - miasto, jakiego nie znamy".

- Proponujemy spacer po miejscach, których już nie ma. By to ułatwić, przygotowaliśmy katalog z mapką - mówi Waldemar Pawlikowski, szef Grupy Inicajtyw Lokalnych Pro Gubin, która angazuje się nie po raz pierwszy w polsko-unijne projekty. Tym razem napisała wniosek do Funadcji Współpracy Polsko-Niemieckiej, by przenieść mieszkańców i gości w przedwojenne klimaty. Udało się. Dołożyło - Można ją zabrać i wyruszyć w miejsca, gdzie stały znane przed wojną obiekty. Pokazują je stare fotografie udostępnione przez Muzeum Miasta i Przemysłu w Guben oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej.

Na nietypowy spacer zaprószają przewodnicy: Tadeusz Buczek i Krzysztof Freyer. Ta turystyczna atrakcja jest możliwa dzięki wsparciu przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz urzędu miasta Gubina.

Zajrzymy jednak na drugą stronę Nysy - do urzędu miejskiego w Guben, czyli dawnej fabryki kapeluszy. W tamtej okolicy hal i kominów było więcej, co pokazują przedwojenne zdjęcia. Z mostu granicznego rzucimy okiem na Nysę. Oczami wyobraźni (ale i na pocztówkach) zobaczymy… miejską plażę.

- To niesamowite, że tuż przy moście kąpało się całe miasto - przyznaje Teresa Nowak, którą sama nóg w rzece nigdy nie moczyła. - Ale może kiedyś, wszak miasto chce tu zrobić przystanie. Może będzie jak dawniej? Na razie do świetności wraca wyspa. Choć teatru nie da się odbudować, to jego fragment z wydobytymi z ziemi kolumnami z wejścia głównego został już odtworzony. Podobnie jak cokół pomnika aktorki, muzy Goethego - Corony Schroter. JZa to na zdjęciach możemy podziwiać monumentalną budowlę, której twórcą był niespełna 30-letni Oskar Titz (twórca poznańskiego Teatru Nowego oraz berlińskiego Teatru Dramatycznego). Część amfiteatralna i dwie galerie zapewniały 700 miejsc siedzących.

- Teatr był ogromny - zachwyca się zielonogórzanin Tomasz Garewicz. - Podobnie jak fara, największa, najwyższa świątynia na Dolnych Łużycach. Mogła pomieścić 1.200 wiernych.
Na fotografiach jest ze spadzistym dachem, pokrytym dachówką. Dziś to otwarta ruina. Przed kościołem stał misternie zdobiony pomnik dwóch cesarzy.

- Przypominał wieżyczkę kościoła. W latach 30. został rozebrany, bo potrzebne było miejsce do uroczystości - zauważa prezes SPZG Stefan Pilaczyński. - Dla nas ten pomnik to wyznacznik - podobnie jak tramwaj - okresu, z którego pochodzą stare fotografie.

Plac przed farą był największym targowiskiem w liczącym 45-tysięcy (Zielona Góra liczyła wtedy 26 tys.) mieszkańców mieście. Na zdjęciach widać bogato zaopatrzone stoiska. Obok kościoła biegła, uruchomiona w 1904 roku, linia tramwajowa. Niedaleko od tego miejsca na cmentarzu na Wzgórzu Wielkanocnym był kościół, który po wojnie został rozebrany. Na cmentarzu wschodnim (dziś komunalnym) stało zaś ciekawe architektonicznie… krematorium.

Rzesze ciekawskich ściągają do miasta także, by zobaczyć miejsce, gdzie stała willa fabrykanta Ericha Wolfa. Jej wyjątkowość polegała na nowatorskim ówcześnie wyglądzie, który zawdzięczała architektowi Miesowi van der Rohe. Zbudowana w 1926 roku, stanowiła początek serii niezwykłych projektów i jest dziś uznawana za kluczowe dzieło sztuk tego architekta. W 1945 roku została spalona.

Zajrzeć też możemy do Wieży Bismarcka, z której przy dobrej pogodzie widać było nawet Krosno, a także synagogi żydowskiej. I do najczęściej odwiedzanych restauracji Park Hotelu przy obecnej ul. Piastowskiej oraz tej na pl. Chrobrego. Każda z nich mogła pomieścić po kilkuset gości i na brak klientów nie narzekała.

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

a
autochton

Doskonale pamietam na początku lat sześdziesiątych między mostem,a wyspą urządzono kąpielisko miejskie,osobiście jako dziecko się kąpałem,środkiem Nysy przeciągnięto linę"graniczną",istniało tylko jeden sezon.

K
Krajanka

Teraz tylko Ty!!! ps. co Cię boli?

~gość~

Teraz tylko ja !

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3