Żołnierzom Wyklętym należy się pamięć

Dariusz Chajewski (sndr)
Pomnik Żołnierzy Wyklętych w Zielonej Górze.
Pomnik Żołnierzy Wyklętych w Zielonej Górze. Mariusz Kapała
Mimo że o Żołnierzach Wyklętych od dwóch dekad mówimy coraz więcej, i tak budzą kontrowersje. To tylko wpływ komunistycznej propagandy?

W czwartek Janusz Niemiec z Mirocina wystąpił na sejmowej sali. I mówił o Żołnierzach Wyklętych. Dlaczego właśnie on? Prawdziwe nazwisko pana Janusza brzmi Żubryd. Tak, ten Żubryd znany nam z kart książki „Łuny w Bieszczadach” i filmu „Ogniomistrz Kaleń”, gdzie występował jako postać zdecydowanie negatywna.

- Oboje rodzice zostali zastrzeleni tego samego dnia przez agenta bezpieki - opowiada Janusz Niemiec. - A ja już wcześniej, jako pięciolatek, stałem się najmłodszym więźniem politycznym. Byłem więziony za... współpracę ze zbrojnym podziemiem. W rzeczywistości byłem zakładnikiem.

Major Antoni Żubryd „Zuch”, uczestnik kampanii wrześniowej, odznaczony Krzyżem Walecznych, uciekł w 1943 roku gestapowcom, którzy mieli wykonać na nim wyrok śmierci. Pod koniec wojny, w 1944 roku, po wkroczeniu na Sanocczyznę żołnierzy radzieckich, na ochotnika zgłosił się do Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie. „Pożegnał” się z tą służbą, organizując efektowną ucieczkę więźniów. Później był już oddział „Żubryda” i tragiczny finał w 1946 roku.

- Po wielu miesiącach starań zorganizowaliśmy właśnie Stowarzyszenie Dzieci Żołnierzy Wyklętych - dodaje Niemiec. - Są tam najbardziej znane nazwiska, a raczej pseudonimy. Synowie „Ognia”, „Uskoka”... I naszym celem jest właśnie walka o pamięć.

Pan Janusz przyznaje, że temat Żołnierzy Wyklętych nadal jest kontrowersyjny i nawet w rodzinnych stronach, na Podkarpaciu, słyszy często, że jego ojciec był zwykłym bandytą. To jego zdaniem „zasługa” komunistycznej propagandy. I nadal trzeba walczyć z tym określeniem.

Czy w Lubuskiem także mieliśmy Żołnierzy Wyklętych?

- Nie bezpośrednio po przejściu frontu, ale po roku 1946 - tłumaczy historyk Tadeusz Dzwonkowski. - Były to głównie osoby działające w innych regionach kraju, które na Ziemiach Zachodnich szukały schronienia, gdyż tutaj była mniejsza infiltracja wiadomych służb. Było dla nich bezpieczniej.

Mimo to około pięćdziesiąt osób zostało w Lubuskiem zatrzymanych, osądzonych i skazanych. Zresztą w poszukiwaniu wyników sami funkcjonariusze polityczne podziemie kreowali, mieszając często młodzieńcze wygłupy i pospolite przestępstwa z działalnością zbrojnej opozycji. Stąd do meldunków UB - jak twierdzą historycy - trzeba podchodzić z dużą rezerwą.

We wtorek w ,,GL" dodatek poświęcony Żołnierzom Wyklętym

- Ja musiałem nazwisko zmienić i nie wracałem do oryginalnego, z szacunku dla moich przybranych rodziców - dodaje Niemiec. - Ale mój syn nazywa się Żubryd. I sprawia mi to wielką satysfakcją, że... pamiętamy.

Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120-180 tysięcy. W ostatnich dniach wojny na terenie Polski działało 80 tysięcy partyzantów antykomunistycznych. Ostatni członek ruchu oporu - Józef Franczak ps. „Lalek” - zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami (woj. lubelskie) osiemnaście lat po wojnie - 21 października 1963 roku.

W naszym regionie z okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” zaplanowano spotkania i imprezy. W Zielonej Górze będzie to niedzielna msza i przemarsz w okolice Pomnika Żołnierzy Wyklętych (10.45-12.30).

W Gorzowie już w niedzielę 28 marca odbędzie się Bieg Tropem Wilczym. Bieg na dystansie 1963 m rozpocznie się o 12.00 w parku Górczyńskim. W Nowej Soli w niedzielę w kościele pw. św. Antoniego o 18.30 odbędzie się msza za Ojczyznę, po której uczestnicy przejdą pod pomnik Bohaterów Walk o Wolność na placu Powstańców. W Kożuchowie w niedzielę odbędzie się bieg „Wilczym Tropem” (start na placu Matejki o 11.45). Zaś w Otyniu Marsz Pamięci na cmentarzu w Bobrownikach, dla uczczenia pamięci zamordowanego 18-letniego harcerza „Tornado”. Początek o 18.00.

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

K
Kalina

Ktoś te zastępy kazał organizować,ktoś na bezsensowną walkę z tsunami posłał licząc zapewne na wielkoduszność Stalina jak wtedy gdy w Jałcie Polskę mu sprezentował.A teraz faryzejski płacz nad rozlanym mlekiem i kariery,kariery,fundacyjki,pitu pitu z kaską w tle. Hurrraaa!!!

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3