Żurek wielkanocny. Specjalność naszej polskiej kuchni znana od pokoleń. Jego charakterystyczny smak i aromat teraz wiąże się przede wszystkim z Wielkanocą. Ale nie od zawsze był on świątecznym specjałem. Jaka jest historia żuru? Jak przygotować ten wyjątkowy w smaku żurek wielkanocny? Sprawdźcie!

Ze źródeł historycznych wynika, że pierwszymi zupami, które do dzisiaj goszczą na naszych stołach są żur i barszcz. Pierwszą z nich głównie zajadał się lud wiejski. Mówi się, że to potrawa, która wynikała z biedy, skromności i przede wszystkim umiejętności wykorzystania tego, co nam zostało w spiżarni.

ŻUREK: Powstał z … zakładu

Jedna z legend wielkopolskich pochodzenie żuru tłumaczy pewnym zakładem skąpego karczmarza- piekarza z tajemniczym nieznajomym.

Nieznajomy miał zostać wynajęty przez niezadowolonych klientów, których oszukiwał starszy mężczyzna . Zakład polegał na tym, że nieznajomy oferował worek złota w zamian za najgorszą zupę, jaką przygotuje mu karczmarz i po której nie nabawi się niestrawności. Jeśli jednak nie udałoby się spełnić tych wymagań, przejmie prawo do lokalu i na własność zabierze przepis do tej zupy. Niemiły karczmarz podjął wyzwanie. Propozycja była kusząca. Co zrobił? Resztki zakwasu na chleb razowy zalał wrzątkiem. Do tego dodał uwędzonej kiełbasy, starej wędzonki, czosnku, kilka warzyw i stare grzyby. Był przekonany, że wygrał, a efekt zaskoczył nie tylko jego. Nieznajomy mężczyzna ze smakiem zjadł cały posiłek. Nie mógł nadziwić się wyjątkowym smakiem i aromatem zupy. Ta legenda przekazywana jest z pokolenia na pokolenie i dla wielu stanowi podstawę do rozpraw właśnie na temat pochodzenia żuru.

Jak widać dawniej przysmak ludu, teraz jedna z droższych pozycji w restauracyjnych kartach dań. To tylko kolejny przykład na to, że ludowe potrawy z upływem lat szlachetnieją.

ŻUREK: Kwaśna zupa ze Śląska?

Zakwaszana zupa mączna to specjalność regionalnej kuchni polskiej, ale i białoruskiej, czeskiej czy słowackiej. Nazwa jej pochodzi od niemieckiego słowa sauer, czyli kwaśny, zakwaszany, ukiszony. I tak przyjęła się w Polsce ok. XV wieku, ale wtedy oznaczała nie tylko zupę lecz wszystkie potrawy, które powstały na bazie zakwaszanej mąki.
Na początku popularna była na Śląsku. Często więc znaleźć możemy informacje o tym, że żur jest śląski. Można powiedzieć, że to właśnie w tej części zyskał sobie największych fanów. W większości śląskich domów znajdował się nawet specjalny garnek zwany „żurokiem”, w którym kisił się żur. Zupę podawano nie tylko na święta. Serwowana była jako śniadanie, na obiad czy kolację. Jak czytamy na serwisie kuchnia-slaska.pl, to ile razy na stole i na jakie posiłki pojawiał się żur zależało od zamożności gospodarstwa domowego a także od pory roku. Na dawny Śląsku żur jedzono przez cały post, na każdy posiłek. Kiedy post się kończył, odbywało się tradycyjne palenie żuru. Z upływem lat, gdy post nie był już tak rygorystycznie przestrzegany, żur podawano na kolację wielkanocną, a później pojawił się już na wielkanocnym śniadaniowym stole.

żur, żurek wielkanocny, przepisy na żur
ŻUREK WIELKANOCNY> Aby nadać charakterystycznego smaku, warto do żuru dodać czosnek, chrzan lub kwaśnej śmietany mat.prasowe

Żur czy barszcz biały?

Często zastanawiamy się, czy żur to barszcz biały. Wszystko zależy od tradycji. Jedna mówi, że nazwy te można stosować wymiennie. W innych natomiast żur różni się od barszczu zakwasem. Przyrządzany na bazie mąki żytniej, a nie jak do barszczu z mąki pszennej. Jak podaje internetowa encyklopedia Wikipedia, są też inne zwyczaje nakazują żurkiem nazywać zakwaszaną zupę postną podawaną z jajkiem lub ziemniakami zaś barszcz biały miałby być zupą zakwaszaną przyrządzaną na bazie wywaru z boczku i kiełbasy.

ŻUREK: Nie może go zabraknąć na wielkanocnym stole

Żurek to od wielu lat obowiązkowa pozycja na wielkanocnym stole. Znany jest od pokoleń i ma swój charakterystyczny smak. Zawdzięcza go właśnie zakwasowi. W zależności od regionu, istnieją różne receptury na przyrządzenie tej kwaśnej zupy. Różnica tkwi przede wszystkim w doborze mięsa, na którym gotuje się wywar na zupę. Często też zabielany jest mlekiem i podawany w chlebie z ugotowanymi na twardo jajkami. Ale to nie wszystko. Pojawiają się też dodatki w postaci suszonych grzybów czy ziemniaków. Wyrazisty smak pozwoli nam uzyskać dodatkowo chrzan czy odrobina kwaśnej śmietany. Prawdziwy żur najlepiej przygotowywać kilka dni przed podaniem. Zyskamy wtedy wyjątkowy smak i aromat.

WIELKANOCNA KUCHNIA> TO CIEBIE RÓWNIEŻ ZAINTERESUJE

Sprawdzone przepisy na żur wielkanocny


Chrzanowy żurek w chlebie - PRZEPIS

Składniki:

  • 1 szklanka żurek zakwas
  • 1/2 kg białej kiełbasy
  • 2 żeberka wędzone
  • 2 ząbki czosnku
  • szklanka śmietany 12-procentowej
  • 1 marchewka
  • 2 liście laurowe
  • chrzan
  • uniwersalna przyprawa vegeta
  • 4 jajka
  • chlebki

Przygotowanie:
Chlebki (moje przygotowuję sama) wydrążamy, ale nie za dużo. W garnku nastawiamy wodę, dodajemy wędzone żeberka, liść laurowy i gotujemy ok. 30 min. Następnie dodajemy pokrojoną w kosteczkę marchewkę, zakwas i mieszamy. Zagotowujemy, gotujemy ok. 15 min. Dodajemy przyprawę uniwersalną do smaku. Zaciągamy śmietaną. Dodajemy wyciśnięty czosnek - już nie gotujemy. Jajka gotujemy na twardo, obieramy i siekamy. Kiełbasę białą zaparzamy i kroimy w plasterki. Na dno chlebka nakładamy posiekane jajko i łyżkę chrzanu, zalewamy żurkiem. Na wierzch układamy plasterki białej kiełbasy.
Czytelniczka Ewa Sidor

Staropolski żur z grzybami - PRZEPIS
Składniki:

  • 600 g szynki z liściem laurowym
  • 50 g suszonych grzybów
  • 4 liście laurowe
  • 3 ząbki czosnku
  • 1 łyżka pieprzu
  • 1 łyżka soli
  • 1 łyżka majeranku
  • 1 szklanka śmietanki 12 proc,.
  • 500 ml zakwasu na żur
  • 2 litry zimnej wody
  • 2 jajka na twardo

Przygotowanie:
Do garnka wkładamy grzyby oraz pokrojoną w kostkę szynkę i zalewamy zimną wodą. Gotujemy wywar przez 30 minut. Dodajemy sól, pieprz, rozgnieciony czosnek i zakwas. Gotujemy przez 15 minut, na koniec zabielamy zupę śmietanką. Dodajemy majeranek, liść laurowy i gotujemy przez 20 minut. Podajemy z jajkiem lub chrzanem wedle uznania.
(mat.prasowe)

POLECAMY TAKŻE:

Zobacz także: Jak przygotować jajka faszerowane pieczarkami?

źródło: Kocham Gotować/x-news