MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Czai się w organizmie wiele lat, atakuje zwykle po 50. Ból może trwać nawet do końca życia. Doprowadza do utraty wzroku i słuchu

OPRAC.:
Monika Góralska
Monika Góralska
Wideo
od 16 lat
Półpasiec nie jest chorobą łagodną, w stanie ostrym wywołuje silne bóle i może doprowadzić do groźnych powikłań – ostrzegają eksperci z okazji przypadającego w dniach 26 lutego – 3 marca Tygodnia Wiedzy o Półpaścu. Choroba pozostaje uśpiona w zwojach nerwowych i zwykle reaktywuje się po 50. roku życia. Może doprowadzić nawet do utraty wzroku lub słuchu.

Spis treści

Półpasiec czai się uśpiony w organizmie przez wiele lat

Półpasiec to choroba zakaźna, doprowadza do niej reaktywacja utajonego zakażenia wirusem ospy wietrznej VZV (Varicella zoster). Niemal każda osoba w naszym kraju zetknęła się z tym patogenem (99 proc. populacji), najczęściej w dzieciństwie lub młodości, część zakażonych ma objawy choroby, u innych nie występują poważniejsze dolegliwości.

Wysypka na plecach wywołana przez półpasiec
Półpasiec drzemie przez wiele lat w zwojach nerwu trójdzielnego lub nerwów zwojowych. Aktywuje się w czasie obniżonej odporności lub u osób narażonych na silny stres. PonyWang/gettyimages.com

Jak tłumaczy prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska, wirus ten może pozostać w organizmie zaatakowanej osoby w utajeniu, zwykle drzemie przez wiele lat w zwojach nerwu trójdzielnego lub nerwów zwojowych. Z czasem ulega reaktywacji u 10-20 proc. osób i wtedy rozwija się półpasiec. Ryzyko tej reaktywacji rośnie u ludzi z osłabioną odpornością i narażonych na silne stresy, a także z chorobą nowotworową oraz u seniorów.

Sprawdź: To nie są choroby tylko dziecięce. Jak półpasiec i RSV zagrażają dorosłym?

Wirus z nerwów czuciowych, w których pierwotnie przetrwał, zwykle wędruje do skóry i objawia się w postaci rumienia, wysypki pęcherzykowej lub owrzodzenia, najczęściej po jednej stronie ciała. Jednak już w czasie tej wędrówki wirusa wielu pacjentów przez kilka tygodni skarży się na przeczulicę: odczuwają dokuczliwy ból przy dotyku czy nawet zmianie temperatury.

Choroba grozi utratą wzroku lub słuchu

„Półpasiec nie jest jednak chorobą łagodną” – ostrzega kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie prof. Krzysztof Tomasiewicz. Przewlekłym jej powikłaniem jest często dotkliwy nerwoból oraz obniżone czucie. W przypadku rogówki oka może to być bardzo niebezpieczne, bo pacjent nie czuje jej podrażnienia przez ciało obce.

Na półpasiec oczny przypada 25 proc. zachorowań na półpaśca, co grozi pogorszeniem widzenia, a nawet utratą wzroku. Występuje też półpasiec uszny, występujący w małżowinie usznej, jak również w przewodzie słuchowym zewnętrznym oraz błonie bębenkowej. Skutkiem tego może być silny ból ucha, zawroty głowy i wymioty. Zdarza się też porażenie nerwu twarzowego oraz utrata słuchu.

Najgroźniejszym powikłaniem półpaśca jest tzw. neuralgia półpaścowa. To jednostronny ból neuropatyczny, powstający po uszkodzeniu układu nerwowego i utrzymujący się co najmniej trzy miesiące w miejscu, w którym występowała wysypka. Według dr Kocot-Kępskiej rozwija się on u 20-30 proc. pacjentów po 50. roku życia, ale u osób starszych w wieku ponad 70 lat może wystąpić nawet u 75 proc. chorych.

– Jest to jeden z najtrudniej leczących się zespołów bólowych, gdyż nasz organizm nie lubi takich uszkodzeń i często reaguje na to nadmiernie – tłumaczy.

Ból może utrzymywać się przez całe życie

Tą reakcją nie musi być ból, niektórzy pacjenci są jedynie bardziej wrażliwi na dotyk lub zmianę temperatury. Jeśli jednak występuje ból, to może się on utrzymywać przez wiele lat, a u niektórych pacjentów nawet przez całe życie.

Zdaniem specjalistki bardzo ważne jest odpowiednie leczenie bólu – tak szybko, jak tylko się pojawi. Dlatego nie można bagatelizować bólu ostrego, bo może on przejść w ból przewlekły, jeszcze trudniejszy do leczenia.

– Brak prawidłowego leczenia bólu ostrego sprawia, że mózg go zapamiętuje i nie wystarczy podawanie leków działających na nerwy obwodowe – dodaje.

O tym jak cierpią pacjenci, świadczy raport opracowany przez Modern Healthcare Institute „Półpasiec oczami pacjentów. Zapobieganie – leczenie – powikłania”. Wynika z niego, że po tej chorobie aż 58 proc. chorych odczuwa długotrwałe bóle, a 23 proc. wskazało na parestezje, takie jak mrowienie, drętwienie, parzenie, a nawet pieczenie. U 6 proc. chorych pojawiły się zaburzenia równowagi i zawroty głowy.

– Leczenie nie zawsze zapobiegnie odległym powikłaniom półpaśca. A neuropatia, jedna z najbardziej dotkliwych dolegliwości bólowych, to dziesiąta przyczyna samobójstw w USA – zaznacza prof. Tomasiewicz.

Szczepienie chroni przed chorobą i bólem. Kto może zaszczepić się na półpasiec?

Przed chroni szczepienie na półpasiec przeznaczona dla osób powyżej 50. roku życia lub młodszych powyżej 18 lat z grup ryzyka, do których zaliczono pacjentów z chorobą nowotworową, po przeszczepach oraz po zakażeniu HIV. Od stycznia 2024 r. szczepionka dla tych osób jest refundowana w 50 proc.

– Jest to unikatowa opcja, jeśli chodzi o profilaktykę bólu przewlekłego, gdyż chroni ona przed zakażeniem, jak i neuralgią półpaścową, nawet 10 lat po jej podaniu – uważa dr Kocot-Kępska.

Dodaje, że takiej możliwości nie mają na przykład pacjenci z chorobą nowotworową, często również cierpiący na różnego rodzaju bóle. A skuteczność tej szczepionki w przypadku neuralgii sięga 90-100 proc.

Specjalistka uważa, że zaszczepić się powinni wszyscy w wieku podeszłym, a także osoby, które w przeszłości chorowały już na półpasiec. Przechorowanie tej infekcji nie zapobiega jej nawrotowi, u 6-7 proc. dochodzi do ponownego wystąpienia półpaśca.

Polecjaka Google News - Strona Zdrowia

Uzupełnij domową apteczkę

Źródło:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Czai się w organizmie wiele lat, atakuje zwykle po 50. Ból może trwać nawet do końca życia. Doprowadza do utraty wzroku i słuchu - Strona Zdrowia

Wróć na gazetalubuska.pl Gazeta Lubuska