Gorzów. Archeolodzy odsłonili pod ziemią ślady po... stacji paliw

Jarosław Miłkowski
Jarosław Miłkowski
Archeolodzy odsłonili w centrum Gorzowa ślady po... stacji paliw Jarosław Miłkowski
Prace archeologiczne w okolicy Arsenału trwają dopiero kilka dni, a już widać tu wiele śladów historii. Są fundamenty dawnej zbrojowni, XIX-wiecznych kamienic, a nawet... cysterna po stacji paliw.

- To są pozostałości po garażach, to fragmenty kamienicy, ale najciekawszą na razie historią jest to, że mamy tutaj stalową cysternę po paliwie. Jest długa na co najmniej cztery metry - mówi nam archeolog Sylwia Groblica. Stoimy z nią u zbiegu ulic: Wybickiego, Chrobrego i Jagiełły, mniej więcej na wysokości przejścia dla pieszych, którym jeszcze trzy tygodnie temu przechodziło się od strony byłej centrali rybnej w kierunku kawiarni Letnia.
Cysterna robi wrażenie. A dla młodych gorzowian może być zaskoczeniem.

Stacja paliw była tu przed wojną

- Mniej więcej przy dzisiejszym wjeździe na parking była przed laty stacja benzynowa. Powstała jeszcze przed wojną, w 1938 r. Istniała do przełomu lat 60. i 70. Po wojnie musiała zostać rozbudowana - mówi Paweł Kurtyka ze stowarzyszenia Sztuka Miasta, który kilka lat temu zgłębił w dokumentach Archiwum Państwowego historię tej części miasta. Na cysternie jest fragment tabliczki znamionowej, na której widać napis: „ciśnienie robocze”.

Archeolodzy odsłonili w centrum Gorzowa ślady po... stacji paliw
Na cysternie jest jeszcze kawałek polskiej tabliczki znamionowej. Paweł Kurtyka

Kurtyka dodaje, że stacja paliw oraz budynek obok niej powstały w miejscu największego landsberskiego kinoteatru. Stał on w tym miejscu do połowy lat 20. ubiegłego wieku, gdy wybuchł spektakularny pożar, największy po I wojnie światowej.

Piwnica na zakręcie

Parę kroków od cysterny są fundamenty przedwojennych zabudowań.
- To mogły być mieszkania, ale tu obok mogło być zabudowanie związane właśnie ze stacją paliw - mówi S. Groblica. Dziś po tamtych budynkach zostały m.in. piwnice. Jedną z nich doskonale widać w miejscu, gdzie z ul. Wybickiego skręcało się niedawno w stronę katedry.

U zbiegu Wybickiego i Chrobrego odsłonięto piwnicę.
U zbiegu Wybickiego i Chrobrego odsłonięto piwnicę. Jarosław Miłkowski

Co już widać koło Arsenału?

Równie ciekawie jest także na wysokości Arsenału i przeciwległych do niej punktów w byłej Filipince. Doskonale widać tu, że ul. Chrobrego była kiedyś niewiele szersza niż ostatnio torowisko. W miejscu, gdzie krawężnik oddzielał tory od jezdni przy Arsenale widać już fundamenty byłej zbrojowni, która pół wieku temu została rozebrana po pożarze. Pozostałością po arsenale jest też ogromny kamień, który został odsłonięty na wysokości dzisiejszej Żabki. Pod nitką jezdni w stronę katedry są z kolei fundamenty kamienic z XIX w.

Między Pocztową a Strzelecką są pozostałości po XIX-wiecznych kamienicach.
Między Pocztową a Strzelecką są pozostałości po XIX-wiecznych kamienicach. Jarosław Miłkowski

No, dobra, a co z murami miejskimi? Przed rozpoczęciem prac w tej części miasta tyle mówiło się, że będą przebiegać pod ziemią na wysokości pomnika Edwarda Jancarza. Na razie ich jednak nie widać. W miejscu, gdzie na wysepce między jezdniami ul. Chrobrego był przystanek tramwajowy w stronę Piasków, odkopano za to niemiecki kanał burzowy.

Poniemiecki kanał burzowy prawdopodobnie został zbudowany na murach miejskich.
Poniemiecki kanał burzowy prawdopodobnie został zbudowany na murach miejskich. Jarosław Miłkowski

- Cały czas płynie w nim woda. Ten kanał prawdopodobnie został zbudowany na kamieniach murów miejskich. To dlatego jeszcze ich nie widać - mówi Groblica.

Do kiedy potrwa przebudowa?

Prace u zbiegu Chrobrego, Wybickiego i Jagiełły to część przebudowy ulic: Mieszka I i Chrobrego. Od sądu do Arsenału to odcinek o długości 1,5 km. Roboty w tym miejscu mają potrwać do końca roku. Jak będzie jednak naprawdę, okaże się po kolejnych odkryciach archeologicznych. Do odkopania jest tu jeszcze m.in. biegnąca wzdłuż murów miejskich fosa.

Czytaj również:
Ulica Chrobrego koło Arsenału w Gorzowie już rozkopana. Co odsłania ziemia?

WIDEO: Gorzów. Ulica Sikorskiego skrywała... filiżanki i talerze

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Widzę, że znaleźli całkiem fajny rower :) Niemiec nie zdążył zabrać jak uciekał :(

Dodaj ogłoszenie