Mohacz: W madziarskich Termopilach

Dariusz BrożekZaktualizowano 
Bitwę i bohaterską śmierć polskich rycerzy upamiętnia pomnik w Mohaczu.
Bitwę i bohaterską śmierć polskich rycerzy upamiętnia pomnik w Mohaczu. Dariusz Brożek
Liczący niespełna 19 tys. Mohacz często nazywany jest Węgierskimi Termopilami. W 1526 r. zginął tam kwiat madziarskiego rycerstwa, wspierany m.in. przez korpus polskich ochotników.

Zwiedzając Węgry, lub jadąc przez ten kraj na południowo-zachodnie Bałkany - np. do Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry czy Albanii - warto się zatrzymać w Mohaczu, położonym nad Dunajem około 185 km. na południe od Budapesztu przy granicy z Chorwacją i Serbią. Nazwę tego niewielkiego miasteczka zna każde węgierskie dziecko. Na jego przedpolach 29 sierpnia 1526 r. w wielkiej bitwie z Turkami zginął kwiat madziarskiego rycerstwa, arystokracji i duchowieństwa, zaś Węgry na ponad 150 lat dostały się pod panowanie Osmanów.

- Bitwa położyła kres potędze dynastii Jagiellonów. Odegrała też ważną rolę w historii naszego państwa, gdyż Turcy wycięli tutaj polski korpus - opowiada Iwo, mój przewodnik i pilot podczas ostatniej eskapady po północno-zachodnich Bałkanach.

Według kronikarzy, razem z Węgrami pod Mohaczem podczas szaleńczej szarzy na janczarów i turecki obóz zginęło około 1,5 tys. polskich rycerzy. Upamiętnia ich pomnik, który przed laty wybudowała w miasteczku jedna z polskich firm. Zdobi go orzeł, zaś na tablicy można odcyfrować nazwisko kapitana Lenarta Gnoińskiego, który dowodził naszym korpusem. Był weteranem wojen z Krzyżakami, pełnił funkcje oboźnego. Poległ razem ze swoimi żołnierzami odpierając turecką nawałę.

Postument znajduje się na środku zaniedbanego skweru w Mohaczu. Często zatrzymują się przy nim samochody i autokary z polskimi turystami, którzy zwiedzają Węgry, lub jadą tędy na południe Półwyspu Bałkańskiego.

Dla Węgrów słowo "Mohacz" jest synonimem bohaterstwa, ale także porażki i zniewolenia ich kraju. Dlatego pomnik polskich rycerzy jest w tym miejscu jedynym akcentem upamiętniającym bitwę dwóch cywilizacji i religii. Zachód i chrześcijaństwo reprezentowało około 25 tys. rycerzy węgierskich wspieranych przez wojska polskie i papieskie. Dowodził nimi arcybiskup Kaloczy Pál Tomori - węgierski szlachcic, uczestnik licznych bojów z Turkami. Przeciw nim stanęło około 60 tys. Turków, w tym siejące grozę tej części Europy doborowe oddziały janczarów. Wyznawców proroka prowadził do boju sam Sulejman Wspaniały, który wcześniej rzucił na kolana joannickich rycerzy, zdobył Rodos i Belgrad.

Mimo przewagi mahometan, węgierska jazda uderzyła i rozbiła ich pierwsze szeregi. Potem jednak do walki wkroczyły doborowe oddziały tureckiej jazdy oraz piechoty. Węgrów i Polaków masakrowały też celne salwy osmańskiej artylerii. Bitwa zamieniła się w rzeź. Po jej zakończeniu Turcy dobili wszystkich rannych, a na drugi dzień ścięli około 2 tys. wziętych do niewoli rycerzy i duchownych. Dowodzący madziarskimi oddziałami król Ludwik II Jagiellończyk zginął podczas przeprawy przez rzekę Csele, niechlubnie uciekając z pola bitwy.

W 1541 r. Węgry podzielono na trzy części. Serce kraju z Budą i Pesztem stało się turecką prowincją, na wschodzie powstało Księstwo Siedmiogrodu, a jego zachodnia część z dzisiejszą Słowacją i Chorwacją dostała się po panowanie habsburskich królów węgierskich. Równio 120 lat później - 12 sierpnia 1687 r. - około 40 km. od Mohacza doszło do starcia pod Nagyharsány, które przeszło do historii jako druga bitwa pod Mohaczem. Oddziały austriackie pokonały Turków i wyparły ich z Węgier.

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3