Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Jak uchronić Odrę przed kolejną katastrofą? Aktywiści chcą zmiany statusu prawnego dla rzeki

Michał Perzanowski
Michał Perzanowski
Co może zmienić przypisanie Odrze statusu osobowości prawnej?
Co może zmienić przypisanie Odrze statusu osobowości prawnej? Mariusz Kapa³A / Gazeta Lubuska
W 2022 roku w Odrze padło ok. 3,3 miliona ryb. Szacuje się, że obecnie żyje ich o 60 proc. mniej niż przed katastrofą. Aktywiści zainicjowali proces uznania rzeki za osobę prawną. - Chcemy, aby Odra była czysta, żywa i objęta realną ochroną, a najpełniejszą ochronę dałby jej właśnie taki status - mówią aktywiści "Plemię Odry", którzy przygotowali już wstępny projekt.

Odra musi być chroniona - ekolodzy mają projekt ustawy

W pierwszej połowie sierpnia 2022 roku media informowały o katastrofie ekologicznej na Odrze. W wyniku skażenia wody z rzeki wyłowiono ok. 500 ton ryb, a także małży, ptaków, bobrów lub innych ssaków.

- Jako Plemię Odry i przyszła Fundacja Osoba Odra zainicjowaliśmy proces uznania rzeki za osobę prawną, daliśmy impuls do stworzenia projektu ustawy o osobowości prawnej Odry i rozpoczęliśmy pierwszą w Polsce debatę nad podmiotowością rzek - mówi Marta Mazgaj.

Na świecie jest kilka przykładów, gdzie lokalna społeczność uznaje rzekę jako "źródło życia, zdrowia i dobrostanu". Dlaczego więc nie zrobić tego w Polsce?

- Odrze odebrano zdolność do samooczyszczania się. W wyniku regulacji i prostowania rzeki na przestrzeni wieków została skrócona o ponad 150 kilometrów. Budowa zapór oraz wielkich zbiorników na rzece, niewłaściwa gospodarka przestrzenna i rolnicza w połączeniu ze zmianami klimatu drastycznie pogorszyły retencję wody. W tej sytuacji zanieczyszczenia zrzucane do rzeki, w tym sól, to gwóźdź do przysłowiowej trumny - mówi Dorota Chmielowiec-Tyszko z Fundacji Ekorozwoju.

Co może zmienić przypisanie Odrze statusu osobowości prawnej?

"Osoba prawna" to określenie zdolności osób do bycia podmiotem praw i obowiązków, a także dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych. Prawo tworzy takie pojęcie, aby chronić spółki, korporacje, przedsiębiorstwa oraz firmy, spółdzielnie, uczelnie i partie polityczne. Dlaczego nie uznać za osobę prawną żywej rzeki?

- Nadanie naturze osobowości prawnej wynosi ochronę przyrody na wyższy poziom. To zmiana myślenia, zgodnie z którym ekosystem jest jedynie przedmiotem ochrony. Nadanie Odrze osobowości prawnej sprawi, że nie będzie ona już przedmiotem, ale podmiotem praw. Jednak nadanie osobowości prawnej elementom natury nie może być jedynie pustą deklaracją - musi za tym iść przyznanie konkretnych niezbywalnych praw oraz mechanizmów ich ochrony - dodaje Maria Włoskowicz, prawniczka z Fundacji Frank Bold.

Projekt ustawy jest już gotowy, zakłada m.in.:

  • zapewnienie Odrze prawa do naturalnej ewolucji i pełnienia funkcji niezbędnych w ramach swojego ekosystemu,
  • prawo do ochrony przed nieuprawnioną ingerencją, do wolności od zanieczyszczeń i odszkodowania za wyrządzone krzywdy,
  • ochronę rzece swojej własności zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.

Wraz z wejściem w życie ustawy szkody wyrządzone rzece przez ludzi miałyby swoje konsekwencje.

Dla zwrócenia uwagi na problem zanieczyszczenia rzeki aktywiści z "Plemienia Odry" zainicjowali kampanię o nazwie „Przepływy dla Odry". To 50 opowieści, a każda z nich jest dostępna do obejrzenia i wysłuchania na stronie Osobaodra.pl.

Przeczytaj także:

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Nie tylko o niedźwiedziach, które mieszkały w minizoo w Lesznie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Jak uchronić Odrę przed kolejną katastrofą? Aktywiści chcą zmiany statusu prawnego dla rzeki - Gazeta Wrocławska

Wróć na gazetalubuska.pl Gazeta Lubuska