W Podłej Górze odkryto mogiłę ofiar II wojny światowej. Niektóre ofiary mogły mieć trzy, cztery latka...

Artur Matyszczyk 0 68 324 88 20 [email protected]
fot. Mariusz Kapała
Wystarczyło kilka ruchów łychą koparki, żeby spod ziemi znów wyjrzały kości. W tym czaszki dużo mniejsze od pozostałych, dobrze niezrośnięte.

Tuż przed 10.00 w Podłej Górze pojawili się dwaj pracownicy stowarzyszenia Pomost. Zajmuje się ono ekshumacją zwłok żołnierzy niemieckich, którzy polegli w II wojnie światowej. Sprawą wsi nieopodal Skąpego zainteresowali się po naszym artykule "Wzdłuż mojego płotu ciągnie się masowy grób" (magazyn "GL" z 27, 28 grudnia ub. r.).

Łopaty wbili w dwie mogiły

Przyjechali zielonym, terenowym jeepem z przyczepką. Długo się nie namyślali. Złapali za sprzęt i zaczęli kopać. Najpierw na starym, poniemieckim cmentarzu, sto metrów za tabliczką oznaczającą koniec wsi. Łopaty wbili w dwie mogiły. Bez trudu dotarli do dwóch czarnych worków, które leżały metr pod ziemią.

W nich znajdowały się kości dwunastu osób zabitych w 1945 r. przez Armię Radziecką. Czaszki, żebra, miednice, kości udowe i piszczelowe znaleźli jesienią pracownicy gminy, którzy kładli sieć wodociągową. Pochowali je tymczasowo w lesie, na tym, co pozostało po niemieckim cmentarzu. Wiosną członkowie Pomostu starali się o zgodę na ekshumację. Właśnie ją dostali.

Po odkopaniu czarnych worków Jakub Krawczyk i Adam Białas przenieśli się tam, gdzie kości leżały, czyli na ogródek Jana Adamkowskiego. Znów zaczęli kopać. Tym razem przy pomocy małej koparki, której użyczyła gmina.

Nareszcie ktoś robi porządek

(fot. fot. Mariusz Kapała)

- O tam jest "udówka". A tam ręce. Jeśli znajdziemy czaszkę, to oznacza, że odkryliśmy szkielet w komplecie - pokazuje Krawczyk.

Za chwilę się okaże, że ludzkich szczątków w komplecie pojawi się więcej. Co działo się w Podłej Górze? Wystarczy spojrzeć na odkopane resztki szkieletów, żeby przez głowę przemknęła myśl, że lepiej o tym nie myśleć. W ziemi jak kamienie leżały np. czaszki jeszcze dobrze niezrośnięte. Różniące się znacznie wielkością od pozostałych. To oznacza, że ofiary mogły mieć trzy, może cztery latka. - Tu musiało być piekło niewyobrażalne. To, że ginęli dorośli, jestem jeszcze w stanie zrozumieć. Ale dzieci... - z grymasem na twarzy rzuca wójt Skąpego Zbigniew Woch.

Rów przy posesji Adamkowskiego powiększa się z każdą minutą. Następni pracownicy Pomostu, którzy przyjechali z Poznania, odnajdują kolejne kości. Akcji przyglądają się miejscowi. - Nareszcie ktoś zrobi porządek - ulgi nie ukrywa Krystyna Adamkowska, właścicielka posesji, na której odkryto zbiorową mogiłę. Swoje o historii wsi kobieta nasłuchała się od matki, która do Podłej Góry przyjechała zaraz po wojnie.

Wiedziała o ciałach, które spoczywają w jej ziemi. Dlatego już od dawna z mężem niczego przed domem nie sadzą. Ale że pochowanych było aż tylu... - Ruscy, którzy się tu pojawili, to była dzicz - wspomina Marianna Kramska, która przygląda się wykopaliskom. - Oj, co ja się od dziadka nasłuchałam... Przez lata jako dziecko bałam się do toalety pójść.

Lepiej o tym nie myśleć

W poniedziałek pracownicy Pomostu wydobyli szczątki kilkudziesięciu osób. Od południa pracom przyglądali się Niemcy, których dziadkowie mieszkali w Podlej Górze i okolicach. Przyjechali z Berlina. W miejscu, gdzie wykopano szczątki być może ich przodków, pozostawili kwiaty.

Z ułożenia kości wynika, że wzdłuż płotu Adamkowskiego, i dalej przez wieś, ciągnęła się zbiorowa mogiła. Lądowały w niej nagie ciała kobiet, mężczyzn, dzieci... Prawdopodobnie nagie, w ziemi bowiem nie ma nawet jednego skrawka ubrania czy butów. A po 60 latach choć strzępki powinny się zachować.

Dlaczego w Podłej Górze pogrzebano tak wiele osób? Mieszkańcy mają swoją teorię. Wspominają, że pod koniec wojny we wsi działało coś na kształt lazaretu. - Niemcy uciekając w pośpiechu przed Armią Czerwona zostawiali rannych. Czerwoni ich dobijali i grzebali. Kto nie zdążył uciec, też trafił do piachu... - mówią.

Dziś pracownicy Pomostu dalej kopią w Podłej Górze. Tutejsza ziemia skrywa bowiem więcej zabitych. Ich szczątki trafią do zbiorowej mogiły wojskowej pod Szczecinem.

Wideo

Komentarze 7

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

m
manis
Pewnie wolalbys sobie zyc pod okupacja hitlerowska???Przeciez ci niemcy sa tacy dobrzy.I nie robili tyle zlego co Armia Czerwona.Niemcy nie strzelali do dzieci,nie mordowali niemowlat,nie katowali bezbronnych ludzi,nie mordowali rannych w szpitalach.Przeciez nie istnialy obozy koncentracyjne,getta.Te cale niemieckie zbrodnie to przeciez nic w porownaniu z tym co robili Rosjanie.I tak w ogole to III Rzesza nam pomogla,nie tak jak ci zli rosjanie...Przez 6 lat okupacji kwitla polska gospodarka,nauka,przemysl....Gratuluje ograniczonego myslenia!Szkoda ze nie widziales masowych grobow polakow zamordowanych przez Niemcow.

"historię piszą zwycięzcy" pewnie nigdy się nie dowiemy jak było naprawdę, ruscy już się o to postarali wmawiając ludziom różne kłamstwa. Natomiast co do wojny, jeśli popatrzysz na mapy dojdziesz do wniosku, że Hitler nie miał w planach zajmowania całej Polski, a jedynie tereny uznawane przez Niemców za Swoje czyt. Mazury, Gdańsk, Poznań. To naszemu ministrowi Beckowi zawdzięczymy wojnę z Niemcami i z Ruskimi.
R
Romuald
"(...) Ale że pochowanych było aż tylu... - Ruscy, którzy się tu pojawili, to była dzicz - wspomina Marianna Kramska", Nie wiem jak można mówic i pisać takie bzdury? Ja wojnę przezyłem i wiem jak postępowali Niemcy z Polakami, a jak Rosjanie. Miliony zginęły z ręki Niemców, a to podobno nie była dzicz? Odkrywane mogiły nie wskazuja sprawców śmierci tych nieszczęśników. Świadkowie mogą coś powiedzieć, ale Instytut zwany Instytutem Pamięci Narodowej, szuka tylko winy Rosjan, Niemcy sa cacy, Rosjanie be.
Z
ZWIASTUN1
Każda wojna niesie za sobą żniwa czym są ludzie,wojny były i będą nadchodzą nieoczekiwanie cierpią niewinni,zawsze znajdzie się ktoś kto ma wizję zagłady ludzkości.Ale człowiek jest jak chwast który odrasta po wyrwaniu.Niemcy Ruscy czy Amerykanie a także Polacy zabijali żadna różnica kto pierwszy i ilu zabił ale sam fakt że pozbawiano życia tylko dlatego że ludzie się od siebie różnili.Panie redaktorze teorie o uciekających Niemcach przed Rosjanami istnieje naprawdę ale były w tych grobach kobiety i dzieci nagie,moim zdaniem była to przygotowana egzekucja może nie tylko przez Rosjan ale i Niemców na pewno te osoby nie uciekały po prostu wybijano całe wsie.Moja teoria jest taka że Polska to jeden największy grób na naszej ziemi i tak dziać się będzie do puki człowiek istnieje. Ku pamięci tym którzy pozostali na wieki w naszej ziemi nie z własnej woli lecz z woli tych którzy pozbawili ich radości życia a z wschód czy zachód był ostatnim dniem.........................Gdy spotykam się z czymś takim to w moim sercu budzi się chwilowa nienawiść do osób które czyniły takie zło kto wie czy historia się nie powtórzy
D
Damian Chicago
Historia jak z dawnej opowiesci ale to prawda, znam tom Miejscowosc bo przez wiele lat mieszkalem nieopodal i juz dawno temu gdy pracowalem w wakacje u Pewnego Gospodarza ktory dzis tam uprawia ziemie w masowej produkcji napotykalismy sie na szczontki ludzi, wtedy jednak nikt nato nie zwracal uwagi moze teraz to sie zmieni. Podobnie jest w Radoszynie tam tez jest skrywana Historia 20 centymetrow pod ziemiom.
x
xman
Pewnie wolalbys sobie zyc pod okupacja hitlerowska???Przeciez ci niemcy sa tacy dobrzy.I nie robili tyle zlego co Armia Czerwona.Niemcy nie strzelali do dzieci,nie mordowali niemowlat,nie katowali bezbronnych ludzi,nie mordowali rannych w szpitalach.Przeciez nie istnialy obozy koncentracyjne,getta.Te cale niemieckie zbrodnie to przeciez nic w porownaniu z tym co robili Rosjanie.I tak w ogole to III Rzesza nam pomogla,nie tak jak ci zli rosjanie...Przez 6 lat okupacji kwitla polska gospodarka,nauka,przemysl....Gratuluje ograniczonego myslenia!Szkoda ze nie widziales masowych grobow polakow zamordowanych przez Niemcow.
85
ZIELONY JEEP to nie jest jeep, tylko suzuki samurai, panie redaktorze drogi
e
euro_kołchoźnik
W moim starym domu jest ślad po kuli którą wystrzeliło Radzieckie bydle które chciało zgwałcić uciekającą przedstawicielkę narodu maści Nordyckiej. Takie to były czasy. Armia radziecka przyszła. Zabijała, gwałciła i rabowała. Poszła sobie, ale za to zostawiła SB, ZSMP, PZPR, UB i inne takie.Jakbym teraz powiedział że w związku z tym mamy malusieńki problem z finansami Palmiarni to bym się naraził na niewypowiedziane akty agresji. Ale minie się zawsze jak żołnierzowi wszystko z .... kojarzy.
Dodaj ogłoszenie